مقاله
مقدمه
در سال گذشته، بانک مرکزی با معرفی مقررات جدید، محدودیت‌های مربوط به تعداد حساب‌های بانکی را روشن کرد. این مقررات به‌ویژه در مواجهه با حساب‌های راکد و مسدود، تأثیر قابل توجهی دارند. همچنین سامانه حسام به‌عنوان ابزار مرکزی برای مدیریت حساب‌های غیر فعال معرفی شد.
۱. داشتن بیش از ۱۰ حساب بانکی ممنوع نیست
- مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی تأکید می‌کند که تعداد حساب‌های بیش از ده، خود به‌صورت ممنوعیت محسوب نمی‌شود.
- محدودیت اصلی برای حساب‌های راکد است؛ افرادی که از تاریخ ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ حساب راکد یا مسدود داشته‌اند، مجاز به افتتاح حساب جدید نیستند.
- در صورتی که تعداد حساب‌های یک مشتری در یک بانک از ده حساب فراتر رود، بانک موظف است وضعیت و دلایل نیاز به حساب‌های بیشتر را بررسی کند.
۲. نقش حساب‌های راکد در محدودیت‌ها
- حساب‌های راکد یا مسدود، معمولاً به دلیل گردش مالی کم یا عدم بستن حساب، در سیستم باقی می‌مانند.
- اگر حساب راکد یا مسدود در پایگاه داده باشد، امکان افتتاح حساب جدید برای همان شخص مسدود می‌شود.
- بانک‌ها باید در ثبت حساب‌های جدید، وضعیت حساب‌های پیشین مشتری را در نظر بگیرند.
۳. سامانه حسام و تاریخچه آن
- بانک مرکزی پیش از حسام، سامانه‌ای به نام سیاح راه‌اندازی کرده بود که اطلاعات حساب‌های بانکی را ذخیره می‌کرد.
- حسام در طی یک سال و نیم طراحی و پیاده‌سازی شد و بر پایه داده‌های سیاح عمل می‌کند.
- اطلاعات حساب‌های کاربران در حسام از پایگاه داده سیاح استخراج می‌شود و به‌روزرسانی می‌شود.
۴. دسترسی و احراز هویت در حسام
- کاربران می‌توانند از طریق به حسام دسترسی پیدا کنند.
- ورود به حسام از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند انجام می‌شود.
- برای استفاده از خدمات حسام، سطح احراز هویت باید حداقل به سطح سه ارتقا یابد و احراز هویت دومرحله‌ای فعال شود.
۵. مراحل تعیین تکلیف حساب‌های بانکی در حسام
- بررسی فهرست حساب‌ها
- کاربران فهرست حساب‌های خود را مشاهده کرده و صحت آن را تأیید می‌کنند.
- شناسایی حساب‌های نامعتبر
- حساب‌هایی که متعلق به کاربر نیستند، گزارش می‌شوند.
- شناسایی حساب‌های محدود
- حساب‌هایی که به دلیل تسهیلات یا ضمانت نمی‌توانند بسته شوند، ثبت می‌شوند.
- تعیین حساب‌های ضروری
- حساب‌هایی که برای فعالیت‌های روزانه مورد نیاز هستند، مشخص می‌شوند.
- انتخاب حساب‌های غیر ضروری
- حساب‌هایی که دیگر نیازی به آن‌ها نیست، برای بستن انتخاب می‌شوند.
- بستن حساب نه‌تنها به معنای تکمیل فرایند نیست؛ بانک‌ها باید تأیید نهایی را انجام دهند.
جمع‌بندی
محدودیت بر تعداد حساب‌های بانکی بیشتر به‌صورت عملیاتی و در مواجهه با حساب‌های راکد و مسدود مطرح می‌شود. سامانه حسام ابزاری مؤثر برای شناسایی و مدیریت حساب‌های غیر فعال است و می‌تواند به کاهش تعداد حساب‌های بی‌استفاده در شبکه بانکی کمک کند.
موافقت با بستن حساب: محدودیت‌های عملیاتی
- موافقت بانک با بستن حساب، گامی است اما پایان نهایی فرایند نیست؛
- تکمیل آن زمانی رخ می‌دهد که داده‌های حساب در سامانه سیاح به‌روز شود.
- بانک‌ها موظف‌اند پس از اقدام به بستن، وضعیت را در سیاح اصلاح کنند؛ در غیر این صورت حساب ممکن است همچنان در فهرست فعال باقی بماند.
تعیین وضعیت حساب‌های بانک‌های ادغامی
- حساب‌های ادغام‌شده شرایط خاصی دارند و باید به‌صورت جداگانه بررسی شوند.
- اگر حساب از بانک قدیمی به بانک جدید منتقل شده باشد، خدمات از طریق بانک جدید انجام می‌شود.
- اطلاعات باید با نام بانک جدید در سیاح نمایش داده شود؛ در غیر این صورت نیاز به اصلاح و بررسی خواهد بود.
- در صورت ایجاد شماره حساب جدید، مشتری به‌صورت رسمی در بانک جدید ثبت می‌شود.
انتقال موجودی در حداکثر ۱۰ روز
- بانک‌ها باید موجودی حساب‌های مازاد را در همان بازه ۱۰ روزه به حساب پایه منتقل کنند.
- بدون انتقال موجودی، فرایند بستن حساب کامل نمی‌شود.
- هدف سامانه حسام، حذف نیاز به مراجعه حضوری برای بستن حساب‌های مازاد است.
نقش سامانه حسام در مبارزه با پولشویی و حساب‌های اجاره‌ای
- کنترل تعداد حساب‌های متعدد می‌تواند به کاهش فعالیت‌های پولشویی کمک کند.
- حساب‌های اجاره‌ای که توسط افراد بدون آگاهی قانونی ایجاد می‌شوند، به‌عنوان مشکل اصلی مطرح است.
- افزایش آگاهی شهروندان درباره حساب‌های ثبت‌شده و امکان تعیین تکلیف، احتمال سوءاستفاده را کاهش می‌دهد.
تأثیر ساماندهی حساب‌های بانکی بر امنیت سایبری
- تفاوت بین امنیت کاربران و امنیت سامانه‌ها/زیرساخت‌های بانکی باید درک شود.
- ساماندهی حساب‌ها می‌تواند امنیت کاربران در فضای سایبری را ارتقاء دهد، اگرچه ارتباط مستقیم با امنیت زیرساخت ممکن است واضح نباشد.
- حذف حساب‌های غیرضروری و منظم‌سازی اطلاعات بانکی، شرایط بهتری برای اجرای برنامه‌های امنیتی و مدیریت سامانه فراهم می‌کند.
پرسش‌های متداول
آیا می توانم بیش از ده حساب بانکی داشته باشم؟
بله، داشتن بیش از ده حساب بانکی ممنوع نیست، اما حساب های راکد مانع از افتتاح حساب جدید می شوند.
چه اقداماتی برای بستن حساب های غیر فعال در حسام انجام می شود؟
کاربران باید حساب را در فهرست خود بررسی کرده و در صورت عدم نیاز، درخواست بستن را در سامانه ثبت کنند؛ بانک پس از بررسی نهایی، حساب را بسته می کند.
برای دسترسی به حسام چه نوع احراز هویت ی نیاز است؟
حداقل سطح احراز هویت سه، همراه با فعال سازی احراز هویت دومرحله ای، الزامی است.
کمپین ابتکار نو
کمپین ایده های نو
کمپین آینده روشن
کمپین طراحی مدرن