نکات کلیدی
- پیام های مثل `VMX: SMT vulnerable` یا `SMT vulnerable` در خروجی های L1TF یا MDS نشان دهنده آسیب پذیری پردازنده و روشن بودن SMT هستند؛ در مقابل `Not affected` نشان می دهد که سیستم در معرض خطر نیست.
- این مقدار نشان می دهد که میزبان امکان تغییر وضعیت SMT را در داخل ماشین مجازی پشتیبانی نمی کند؛ بنابراین هر تلاش برای تغییر آن رد می شود.
- دو هسته منطقی بر روی یک هسته فیزیکی، وقفه های کوتاه را پر می کنند؛ در دیتابیس و وب سایت، خاموش کردن SMT دلایلی ندارد.
تعریف هایپرتردینگ
هایپرتردینگ (Hyper‑Threading) فناوری سختافزاری است که به پردازنده اجازه میدهد در هر هسته فیزیکی بیش از یک نخ (thread) را همزمان اجرا کند. در نتیجه، سیستم عامل دو CPU منطقی را در هر هسته فیزیکی میبیند، اما هسته دوم واقعی ایجاد نمیشود.
تأثیر نخ دوم بر عملکرد سرور
- سرورهای PHP با بار همزمان بالا
- فعال نگه داشتن نخ دوم معمولاً باعث افزایش سرعت پاسخگویی میشود.
- سرورهای دیتابیس یا فشردهسازی بکاپ
- فعال نگه داشتن نخ دوم توصیه میشود؛ اما یک بار سنجش دقیق لازم است.
- سرورهای بازی تکنخی یا محاسبات عددی
- در این موارد، فعال یا غیرفعال کردن نخ دوم باید بر اساس تستهای عملی تصمیمگیری شود.
- میزبانی VM روی پردازندههای آسیبپذیر Intel
- در این شرایط، خاموش کردن نخ دوم ممکن است به بهبود امنیت کمک کند.
- مهمانان VPS
- تصمیم نهایی بر عهده میزبان است؛ مهمان نمیتواند به صورت مستقل تنظیم کند.
نکته: عدد «۲» در ستون Thread(s) per core نشان میدهد که هر هسته فیزیکی دو CPU منطقی دارد.
تشخیص وضعیت با lscpu
با اجرای دستور `lscpu`، ستونهای CPU و CORE نشاندهنده شمارههای منطقی و هستهای هستند. دو سطر با همان شماره CORE، نشاندهنده دو نخ در یک هسته فیزیکی است. در محیطهای مجازی، این اعداد معمولاً با میزبان متفاوت هستند.
کجا هایپرتردینگ مفید است؟
- بارهای موازی (مثلاً پردازش درخواستهای همزمان در وب)
- مطالعات نشان میدهد که بهرهگیری از SMT میتواند تا ۳۰–۵۰٪ افزایش کارایی ایجاد کند.
- بارهای کمموازی (مثلاً پردازشهای خطی یا محاسبات عددی)
- در این موارد، تأثیر مثبت کمتر است و ممکن است حتی منجر به کاهش کارایی شود.
نکات کلیدی
- بررسی دقیق بار سرور قبل از فعال یا غیرفعال کردن نخ دوم.
- در سرورهای وب معمولاً نیازی به تغییر تنظیمات نیست؛ فقط باید مطمئن شوید که نخ دوم فعال یا غیرفعال است.
- در محیطهای مجازی، تنظیمات مهمان ممکن است با میزبان متفاوت باشد؛ بنابراین بررسی دقیق در هر دو سطح ضروری است.
نقش SMT در سرورهای وب و دیتابیس
- سیستم عامل در زمان انتظار برای دیسک یا شبکه، CPU را آزاد میکند؛ در نتیجه SMT در این لحظات کار نمیکند.
- SMT عمدتاً برای پر کردن وقفههای کوتاه درون هسته، مانند انتظار برای داده حافظه پس از cache miss، طراحی شده است.
- در سرورهای وب و دیتابیس، تردهای آماده برای این وقفهها وجود دارند؛ اما اجرای یک کوئری سنگین به صورت تکترد، سرعت را به طور قابل توجهی افزایش نمیدهد.
نکته کلیدی برای سرورهای وب و دیتابیس معمولی، Hyper‑Threading را فعال نگه دارید؛ اکثر پردازندههای Intel به صورت پیشفرض آن را فعال میکنند. در سرورهای اختصاصی، وضعیت SMT را در تنظیمات BIOS یا سیستمعامل بررسی کنید؛ اگر مقدار `notsupported` یا `off` مشاهده شد، SMT غیرفعال است.
سرورهای بازی و محاسبات سنگین: بررسی عملکرد
- تردهای منطقی افزوده، حلقه اصلی یک سرور بازی را سریعتر نمیکنند.
- برای سرورهای اختصاصی، بار واقعی را با SMT روشن و سپس با SMT خاموش اجرا کنید.
- معیار ارزیابی: زمان پاسخ هر tick (صدک ۹۹) در سرویس مورد نظر.
تفاوتهای فنی SMT در AMD و Intel
| ویژگی | AMD | Intel |
|---|---|---|
| نام تکنولوژی | SMT | Hyper‑Threading |
| فعالسازی | از BIOS یا در زمان اجرا در لینوکس | از BIOS |
| امنیت | با firmware و طراحی هسته محدود میشود | در صورت آسیبپذیری، SMT میتواند هدف حمله باشد |
| لایسنس | لایسنس هستهای جداگانه | لایسنس هستهای در کنار لایسنس پردازنده |
- AMD اعلام کرده است که صفهای in‑order ایستا بین دو ترد تقسیم میشوند و منابع هسته به صورت مشترک به کار گرفته میشوند.
- Intel در BIOS گزینهای به نام “Hyper‑Threading Technology” را ارائه میدهد.
زمانی که خاموش کردن SMT منطقی است
- امنیت: در پردازندههای آسیبپذیر، دو ترد یک هسته در حافظه نهان L1D مشترک هستند؛ این امکان را میدهد که مهاجم روی یک ترد دادههای ترد همجوار را استخراج کند.
- حملات side‑channel: L1TF و MDS نشان میدهند که SMT میتواند هدف حمله باشد.
- کارایی: بسته به نوع بار، خاموش کردن SMT ممکن است تأثیر قابل توجهی بر عملکرد نداشته باشد.
چک کردن وضعیت SMT از طریق sysfs
- در مسیر `/sys/devices/system/cpu/smt/control`، مقادیر زیر ممکن است ظاهر شوند:
- `on` – فعال
- `off` – غیرفعال
- `forceoff` – اجباری غیرفعال
- `notsupported` – سیستم عامل SMT را تشخیص نمیدهد
- در `/sys/devices/system/cpu/smt/active`، وضعیت فعلی تردهای همجوار نمایش داده میشود.
- پیامهای مثل `VMX: SMT vulnerable` یا `SMT vulnerable` در خروجیهای L1TF یا MDS نشاندهنده آسیبپذیری پردازنده و روشن بودن SMT هستند؛ در مقابل `Not affected` نشان میدهد که سیستم در معرض خطر نیست.
کنترل SMT در هسته لینوکس
- در فایل `/sys/devices/system/cpu/smt/control` چهار مقدار ممکن است: `on`، `off`، `forceoff` و عدد `N` (تعداد ترد در هر هسته).
- در حالت `forceoff` یا `notsupported` هر تلاش برای تغییر مقدار رد میشود.
⚠️ اگر در سرور زنده باشید، نصف CPUهای منطقی بلافاصله به حالت offline میروند. ترد دوم هر هسته فوراً غیرفعال میشود و پردازشها یا ماشینهای مجازی که بر روی آن CPUها قرار دارند، به هستههای دیگر منتقل میشوند. این تغییر فقط تا زمان ریبوت بعدی باقی میماند.
راهاندازی ماندگار
- در خط فرمان هسته، پارامتر `nosmt` را اضافه کنید.
- در فایل `/etc/default/grub` مقدار `GRUB_CMDLINE_LINUX` را بهصورت زیر اصلاح کنید:
“` GRUB_CMDLINE_LINUX=”… nosmt=force …” “`- فایل `grub.cfg` را با دستور `grub-mkconfig` یا ابزار توزیع خود بازسازی کنید.
- سیستم را ریبوت کنید و وجود پارامتر را در `/proc/cmdline` تأیید کنید.
`nosmt=force` باعث میشود که برگشت از `sysfs` مسدود شود و گزینههای `mitigations=auto,nosmt` تمام محافظتها از جمله L1TF و MDS را فعال کرده و در صورت لزوم SMT را خاموش کند.
دیدگاه مهمان VPS
- مستندات L1TF بیان میکنند که یک Hyperthread میزبان ممکن است در همان زمان توسط مهمان دیگری اجرا شود؛ بنابراین vCPU شما ممکن است روی همان هسته منطقی میزبان قرار گیرد.
- بستهبندی vCPUها به هستههای جداگانه با `cpuset`، مسئولیت مدیر میزبان است و از داخل VPS قابل مشاهده نیست.
⚠️ خاموش کردن SMT در داخل VPS تأثیری بر میزبان ندارد. در یک ماشین KVM آزمایشی، مقدار `smt/control` برابر `notsupported` بود و هر تلاش برای نوشتن رد میشد. صفحه MDS برای هسته داخل VM وضعیت «SMT Host state unknown» را پیشبینی کرده است؛ زیرا SMT توسط BIOS و سیستم عامل میزبان کنترل میشود.
آیا فعالسازی SMT سرعت سرور را دو برابر میکند؟
خیر. دو ترد در یک هسته مشترک منابع اجرایی را به اشتراک میگذارند.
- AMD معمولاً بهرهوری را در محدوده ۳۰ تا ۵۰ درصد گزارش میکند؛
- Intel بهصورت عددی اشاره نمیکند و کارایی را به پیکربندی خاص بستگی میدهد.
چک کردن وضعیت ترد دوم
- اگر در خروجی `lscpu` مقدار `Thread(s) per core` برابر ۲ باشد، هر هسته دو CPU منطقی دارد.
- فایل `/sys/devices/system/cpu/smt/control` وضعیت `on` یا `off` را نشان میدهد.
تفاوت Hyper-Threading و SMT
- SMT (Simultaneous Multi‑Threading) اصطلاح عمومی برای تکنولوژی ترد همزمان است.
- Hyper‑Threading، پیادهسازی خاص Intel از این تکنولوژی است؛ AMD همان روش را با نام SMT ارائه میدهد.
تأثیر بر سایت وردپرسی
- معمولاً خاموش کردن ترد دوم سرعت سایت را بهطور قابل توجهی افزایش نمیدهد؛ چرا که درخواستهای همزمان PHP بهصورت موازی در تردهای آماده اجرا میشوند.
- در صورت شک، با بار واقعی در هر دو حالت عملکرد را اندازهگیری کنید.
vCPU در سرور مجازی: هسته کامل یا ترد؟
- از داخل VPS نمیتوان با اطمینان گفت که هر vCPU یک هسته کامل است یا فقط یک ترد.
- دستور `lscpu` در محیط مجازی ممکن است تعداد هستهها را نادرست گزارش کند.
- برای اطلاعات دقیق، به مستندات یا پشتیبانی ارائهدهنده VPS مراجعه کنید.
معنی مقدار `notsupported` در `smt/control` داخل VPS
- این مقدار نشان میدهد که میزبان امکان تغییر وضعیت SMT را در داخل ماشین مجازی پشتیبانی نمیکند؛ بنابراین هر تلاش برای تغییر آن رد میشود.
بررسی تأثیر nosmt بر پردازنده مجازی
- پردازنده مجازی (guest) در حالت nosmt، گزارش نمیدهد و نوشتن در فایلهای مربوطه رد میشود.
- در مورد پردازنده میزبان هیچ اطلاعاتی ارائه نمیشود؛ VPS دیگری ممکن است توپولوژی متفاوتی را مشاهده کند.
بازگرداندن ترد دوم پس از فعالسازی nosmt
- مقدار on را در مسیر `smt/control` قرار دهید؛ این تغییر بهصورت برگشتپذیر از sysfs اعمال میشود.
- اگر از `nosmt=force` استفاده کردهاید، پارامتر را از خط فرمان هسته حذف کرده و سیستم را ریبوت کنید.
نکات کلیدی در انتخاب SMT برای سرورها
- برای اکثر سرورها، ترد دوم فعال باقی میماند؛ این موضوع در پرسشهای مرتبط با هِیپرتردینگ بهصورت خلاصه بیان میشود.
- دو هسته منطقی بر روی یک هسته فیزیکی، وقفههای کوتاه را پر میکنند؛ در دیتابیس و وبسایت، خاموش کردن SMT دلایلی ندارد.
- سرورهای بازی و محاسبات عددی ممکن است تستی با SMT روشن و خاموش انجام دهند.
- خاموشی جدی در میزبانی، مخصوصاً برای مهمانهای ناشناس که در پردازندههای Intel در معرض آسیبپذیریهای L1TF یا MDS هستند، اهمیت دارد؛ ابزار smt/control و پارامتر nosmt در این زمینه کاربرد دارد.
- تصمیمگیری در VPS بر اساس میزبان است؛ شناخت نسبت vCPU پلن شما با سختافزار میزبان ضروری است.
تعیین منبع vCPU در سرور
- پس از اجرای `lscpu`، نسبت vCPU به هستههای فیزیکی و منطقی میزبان را بررسی کنید.
- در خروجی `lscpu`، مقدار Thread(s) per core را مشاهده کنید و بار اصلی سرور را تحلیل کنید.
- بر اساس این اطلاعات، سطر مناسب خود را در جدول تصمیمگیری پیدا کنید؛ در صورت اشتباه بودن، میتوانید تغییرات لازم را اعمال کنید.
—
منابع
- Intel: What Is Hyper-Threading?
- AMD: Simultaneous Multithreading on AMD EPYC CPUs (2025)
- Linux kernel docs: L1TF
- Linux kernel docs: MDS
- man7.org: lscpu(1)
پرسشهای متداول
آیا فعال کردن نخ دوم همیشه باعث سرعت بیشتر می شود؟
نه، در بارهای کم موازی ممکن است تأثیر مثبت نباشد و حتی باعث کاهش کارایی شود.
چگونه می توانم وضعیت نخ های هسته را در سرور مجازی بررسی کنم؟
با اجرای دستور `lscpu` و مشاهده ستون های *CPU* و *CORE* می توانید تعداد نخ های فعال در هر هسته را تشخیص دهید.
در چه شرایطی باید نخ دوم را غیرفعال کنم؟
اگر سرور شما میزبان VM های حساس بر روی پردازنده های آسیب پذیر Intel است یا بار اصلی شما محاسبات خطی است، غیرفعال کردن نخ دوم ممکن است مفید باشد.

کمپین ابتکار نو
کمپین ایده های نو
کمپین آینده روشن
کمپین طراحی مدرن