مقایسه سرور HP و Dell؛ ProLiant یا PowerEdge در 2026

مقایسه سرور HP و Dell در 2026؛ ProLiant یا PowerEdge کدام است؟

وقتی پای خرید یا اجاره یک سرور سازمانی در میان است، دو نام بیش از همه تکرار می‌شود: HPE ProLiant و Dell PowerEdge. هر دو در هزاران دیتاسنتر جهان در حال کارند و هر دو با پردازنده‌های مشترکی مانند Intel Xeon یا AMD EPYC پیکربندی می‌شوند؛ با این حال انتخاب میان این دو، تصمیمی است که بر مدیریت روزمره، هزینه قطعه و چرخه عمر زیرساخت شما اثر مستقیم می‌گذارد.

هدف این راهنما آن است که مقایسه سرور HP و Dell را از سطح «کدام برند معروف‌تر است» به سطح معیارهای واقعی برسانیم: ظرفیت رم، تعداد جایگاه دیسک، کنترلر مدیریت از راه دور، هم‌نسلی با پردازنده‌ها و در نهایت وضعیت تأمین قطعه و پشتیبانی در بازار ایران. ابتدا ساختار نام‌گذاری دو خانواده را باز می‌کنیم، سپس مدل‌های هم‌رده را با جداول کنار هم می‌گذاریم و در پایان چک‌لیستی برای تصمیم‌گیری در اختیارتان می‌گذاریم.

دو پلتفرم سازمانی در یک نگاه

HPE ProLiant خانواده سرورهای x86 شرکت Hewlett Packard Enterprise است. داستان آن از سال ۱۹۹۳ و عصر Compaq آغاز می‌شود؛ پس از تملیع Compaq در سال ۲۰۰۲ این خط تولید به HP پیوست و از ۲۰۱۵، با تفکیک شرکتی، زیر چتر HPE ادامه یافت. PowerEdge نیز خط سرورهای سازمانی Dell است و همانند ProLiant در سه قالب رک‌مونت، تاور و بلید عرضه می‌شود.

برای تصور درست این دو برند، دو شرکت هواپیمایی را در نظر بگیرید که هر دو ناوگان خود را با هواپیماهای بوئینگ چارتر کرده‌اند: موتور و بدنه پرواز مشترک است و آنچه مسافر را متفاوت تجربه می‌کند، کابین، سرویس زمینی و تیم پشتیبانی است. در دنیای سرور هم موتور یعنی پردازنده Xeon یا EPYC و رم استاندارد DDR4 یا DDR5؛ آنچه تفاوت می‌سازد شاسی (طراحی بدنه و چیدمان دیسک)، داشبورد (کنترلر مدیریت از راه دور) و خدمات پس از فروش (فریم‌ور و پشتیبانی) است.

منطق نام‌گذاری سرورهای HPE ProLiant

در خانواده ProLiant، حرف پیشوند قالب بدنه را معرفی می‌کند: DL برای سرورهای رک‌مونت همه‌منظوره و ML برای سرورهای تاور. عدد پس از آن رده محصول را نشان می‌دهد؛ DL360 و DL380 دو مدل شناخته‌شده دوسوکتی سری ۳۰۰ هستند. رقم پایانی سازنده پردازنده را می‌رساند (۰ برای Intel و ۵ برای AMD) و پسوند Gen نسل سخت‌افزار را مشخص می‌کند؛ مانند DL360 Gen9 یا DL380 Gen10.

اگر نسل‌ها و سری‌های این خانواده برایتان مبهم است، راهنمای جامع سرور HP و نسل‌های آن را بخوانید؛ در این مقاله تمرکز ما صرفاً بر تفاوت‌هایی است که در کنار Dell معنا پیدا می‌کند.

منطق نام‌گذاری سرورهای Dell PowerEdge

در الگوی سنتی Dell، حرف نخست نوع بدنه است: R رک‌مونت، T تاور و M بلید. در سه رقم بعدی، رقم اول رده و تعداد سوکت، رقم دوم نسل و رقم سوم سازنده پردازنده است (باز هم ۰ برای Intel و ۵ برای AMD). برای همین Dell R730 سروری رک‌مونت از نسل ۱۳ و Dell R740 سروری رک‌مونت از نسل ۱۴ با پردازنده Intel است.

البته این الگو در نسل ۱۷ که سال ۲۰۲۵ معرفی شد تغییراتی داشته است؛ برای نمونه PowerEdge R770 با پردازنده‌های Intel Xeon 6 و PowerEdge R7725 با AMD EPYC سری 9005 عرضه شده‌اند. توصیه عملی: هنگام خواندن آگهی‌ها، نسل هر مدل را از برگه مشخصات رسمی سازنده استخراج کنید، نه از حدس روی خود نام.

نکته فنی مهم قبل از مقایسه

هر دو سازنده از پردازنده‌ها و ماژول‌های رم استاندارد صنعت بهره می‌گیرند؛ بنابراین در کانفیگ یکسان (دو پردازنده هم‌مدل، رم و دیسک مشابه) نباید تفاوت چشمگیری در کارایی خام بین این دو برند ببینید. تفاوت واقعی در مدیریت، فریم‌ور، تنوع بدنه و خدمات پشتیبانی رخ می‌دهد — و این همان چیزی است که در ادامه سنجیده می‌شود.

جدول نسل‌های هم‌دوره HPE و Dell

جدول زیر نسل‌هایی را روبه‌روی هم می‌گذارد که از یک خانواده پردازنده مشترک استفاده کرده‌اند. اطلاعات کنترلرها و سال‌ها از مستندات رسمی دو سازنده استخراج شده است.

📌 برای اختصار، نسل‌های میانی مانند Gen10 Plus در HPE و نسل ۱۵ در Dell از جدول حذف شده‌اند.

رو‌به‌رو‌یی مدل‌های هم‌رده: DL380 Gen10 در برابر Dell R740

این دو مدل هر دو سرور رک‌مونت ۲U دوسوکتی با پردازنده Xeon Scalable و ۲۴ اسلات رم DDR4 هستند و طبق برگه‌های رسمی سازندگان، هر دو تا ۳ ترابایت رم را پشتیبانی می‌کنند. میدان تفاوت در تعداد جایگاه دیسک جلو، گزینه‌های منبع تغذیه و کنترلر مدیریت است: DL380 Gen10 تا ۲۴ دیسک SFF یا ۱۲ دیسک LFF را در همان مدل اصلی می‌پذیرد؛ در حالی که Dell R740 در برگه رسمی خود تا ۱۶ دیسک ۲.۵ اینچی یا ۸ دیسک ۳.۵ اینچی را فهرست کرده است.

در عمل اگر به تراکم دیسک بالا روی یک سرور ۲U نیاز دارید، DL380 Gen10 همان نیاز را بدون مدل جانبی پوشش می‌دهد؛ در مقابل Dell برای همین نیاز مدل جداگانه R740xd را عرضه کرده است. از سوی دیگر، R740 گزینه‌های پاور پرتوان‌تری دارد که برای کارت‌های توسعه پرمصرف جذاب است. جزئیات کانفیگ رایج این کلاس را در مقاله مشخصات کامل DL380 G10 بخوانید.

جدول مقایسه DL380 Gen10 و Dell R740

مقایسه DL360 Gen9 با Dell R630 و Dell R730

در نسل پردازنده Xeon E5، هم‌دوره‌های DL360 Gen9 در سمت Dell مدل ۱U یعنی R630 و مدل ۲U یعنی R730 هستند. هر سه از کنترلر iDRAC8 با Lifecycle Controller بهره می‌گیرند و لایسنس پیش‌فرض آنها طبق برگه رسمی iDRAC8 Express است.

یک واقعیت مشترک برای هر سه مدل: Intel پردازنده E5-2680 v4 که در سه‌ماهه اول ۲۰۱۶ معرفی شد را از ۳۰ ژوئن ۲۰۲۲ در وضعیت End of Servicing Updates قرار داده است. یعنی انتخاب برند، چرخه عمر پردازنده را عوض نمی‌کند و این محدودیت برای Gen9 و نسل ۱۳ Dell به یک اندازه برقرار است.

نقاط قوت و محدودیت‌های دو خانواده

هیچ‌یک از دو برند در همه معیارها قهرمان نیست. بر اساس مستندات رسمی سازندگان، نقاط قوت هر خانواده این‌هاست:

نقاط قوت HPE ProLiant

✅ iLO یکپارچه در تمام نسل‌ها: از iLO 4 در Gen9 تا iLO 7 در Gen12، همراه با Silicon Root of Trust در نسل‌های جدید برای محافظت از فریم‌ور.
✅ تراکم دیسک در مدل اصلی: DL380 Gen10 تا ۲۴ دیسک SFF را بدون نیاز به مدل جداگانه می‌پذیرد.
✅ ابزارهای استقرار داخلی: Intelligent Provisioning برای نصب سیستم‌عامل و Smart Storage Administrator برای پیکربندی RAID.

نقاط قوت Dell PowerEdge

✅ Lifecycle Controller: استقرار، به‌روزرسانی و پایش سرور از درون iDRAC و بدون ابزار جانبی.
✅ پایش و امنیت زنجیره تأمین: Telemetry Streaming و Secured Component Verification در iDRAC (وابسته به نسخه و لایسنس).
✅ منبع تغذیه پرتوان: در R740 پاورهای Hot-Plug تا ۲۴۰۰ وات فهرست شده است.

محدودیت‌های مشترک

❌ قابلیت‌های پیشرفته مدیریت در هر دو برند به لایسنس بالاتر گره خورده است؛ مانند iLO Advanced یا iDRAC Enterprise و Datacenter.
❌ پاور، ریل، بک‌پلین و کنترلر RAID در هر دو برند معمولاً مخصوص همان برند و همان نسل است و بین‌شان جابه‌جا نمی‌شود.
❌ نسل‌های قدیمی هر دو سازنده برای سیستم‌عامل‌های جدید گواهی ندارند؛ HPE برای DL360 Gen9 ویندوز سرور را فقط تا نسخه ۲۰۱۹ تأیید کرده است.

iLO در برابر iDRAC؛ مقایسه مدیریت از راه دور

iLO و iDRAC هر دو کنترلرهای مدیریت خارج از باند (Out-of-Band) هستند؛ یعنی یک پردازنده کوچک و مستقل روی برد اصلی که حتی وقتی سیستم‌عامل از کار افتاده یا سرور خاموش است، دسترسی مدیر را قطع نمی‌کند. HPE در معرفی رسمی iLO بر همین استقلال از سیستم‌عامل تأکید می‌کند و Dell هم iDRAC را ابزاری داخلی و بدون نیاز به ایجنت معرفی کرده است.

تصور کنید یک نگهبان همیشگی در اتاق سرور ایستاده: هر وقت لازم باشد دکمه پاور را می‌زند، تصویر مانیتور سرور را نشانتان می‌دهد و دیسک نصب را در درایو می‌گذارد. اگر می‌خواهید IPMI هم به این مقایسه اضافه شود، مقاله تفاوت iLO و iDRAC و IPMI را ببینید.

امکانات مشترک هر دو کنترلر

◀️ کنترل پاور و ری‌استارت سخت‌افزاری سرور از راه دور
◀️ کنسول گرافیکی برای دیدن خروجی سرور از مرحله بوت به بعد
◀️ اتصال فایل ISO به‌عنوان رسانه مجازی برای نصب سیستم‌عامل
◀️ پایش دما، فن، پاور و ثبت رخدادهای سخت‌افزاری
◀️ API مبتنی بر REST و سازگار با استاندارد Redfish برای اتوماسیون

نسخه‌ها و لایسنس‌ها

مسیر نسخه‌ها این‌گونه است: iLO 4 در Gen9، iLO 5 در Gen10، iLO 6 در Gen11 و iLO 7 در Gen12. در Dell نیز iDRAC8 به نسل ۱۳، iDRAC9 به نسل‌های ۱۴ تا ۱۶ و iDRAC10 به نسل ۱۷ تعلق دارد. هر دو سازنده مدل لایسنس پلکانی دارند: HPE با بسته‌هایی مانند iLO Advanced و Dell با سطوح Express و Enterprise و Datacenter.

📌 نکته عملی: در لایسنس‌های پایه، برخی امکانات مانند کنسول گرافیکی کامل پس از بوت سیستم‌عامل یا رسانه مجازی ممکن است محدود باشند و این محدودیت‌ها بین نسل‌ها متفاوت است؛ پیش از خرید سرور دست‌دوم حتماً سطح لایسنس کنترلر را بپرسید.

امنیت و اتوماسیون

HPE در iLO 6 و iLO 7 بر مفهوم Silicon Root of Trust تکیه می‌کند و در Gen12، iLO 7 را با پردازنده امنیتی مستقلی به نام Secure Enclave همراه کرده است. Dell در iDRAC قابلیت Secured Component Verification برای احراز اصالت قطعات و Telemetry Streaming برای پایش پیوسته را معرفی کرده است. برگه مشخصات Dell R740 نیز از iDRAC9 با API مبتنی بر Redfish نام می‌برد.

📚 از منابع معتبر: به گفته DMTF، سازمان تدوین‌کننده استاندارد Redfish، این استاندارد برای مدیریت ساده و امن زیرساخت‌های ترکیبی و مراکز داده نرم‌افزارمحور و بر پایه استانداردهای رایج وب طراحی شده است. نتیجه عملی: بخش مشترک اسکریپت‌های اتوماسیون شما روی هر دو کنترلر کار می‌کند، هرچند هر سازنده افزونه‌های اختصاصی خود را نیز دارد.

جدول مقایسه iLO و iDRAC

پشتیبانی، قطعه و انتخاب نهایی در بازار ایران

روی کاغذ، دو برند در بیشتر معیارها هم‌سطح‌اند؛ اما در ایران عوامل عملیاتی وزن بیشتری پیدا می‌کنند. هر دو شرکت آمریکایی هستند و به دلیل تحریم‌ها، دسترسی مستقیم به گارانتی رسمی و قرارداد پشتیبانی سازنده ساده نیست؛ در نتیجه پشتیبانی عملاً به عهده ارائه‌دهنده سرور و تأمین‌کنندگان قطعه در بازار داخلی است.

دسترسی به قطعه یدکی

آمار رسمی و قابل استنادی از سهم هر برند در دیتاسنترهای ایران منتشر نشده است. هر دو برند در بازار سخت‌افزار ایران شناخته‌شده‌اند و قطعات نسل‌هایی مثل Gen9 و Gen10 یا نسل ۱۳ و ۱۴ Dell معمولاً از بازار استوک تأمین می‌شود. در چنین شرایطی کیفیت و اصالت قطعه از نام برند مهم‌تر است؛ این موضوع را در مقاله سرور استوک یا نو به‌طور کامل بررسی کرده‌ایم.

چرا ارائه‌دهندگان معمولاً یک برند را استاندارد می‌کنند؟

برای ارائه‌دهنده سرور اختصاصی، یکدست بودن ناوگان از خود برند مهم‌تر است: وقتی همه سرورها از یک خانواده باشند، انبار قطعات یدکی ساده‌تر اداره می‌شود، تکنسین‌ها با یک ابزار مدیریتی کار می‌کنند و اتوماسیون نصب سیستم‌عامل روی یک رابط استاندارد ساخته می‌شود.

چک‌لیست انتخاب بین HPE و Dell

۱. اول نسل را ببینید: یک Gen10 از نسل ۱۳ Dell جدیدتر است، هرقدر هم نام برند دیگر برایتان آشناتر باشد.
۲. کنترلر و لایسنس: نسخه iLO یا iDRAC و سطح لایسنس آن را بپرسید؛ امکانات مدیریت از راه دور به آن وابسته است.
۳. تجربه تیم: اگر تیم شما سال‌ها با یکی از دو رابط کار کرده، این آشنایی در عیب‌یابی سریع ارزش دارد؛ هرچند مفاهیم دو کنترلر شبیه هم است.
۴. سازگاری نرم‌افزار: ماتریس گواهی سیستم‌عامل و هایپروایزر همان مدل و همان نسل را از سایت سازنده بررسی کنید.
۵. ذخیره‌سازی: تعداد جایگاه دیسک، کنترلر RAID و پشتیبانی NVMe را بسنجید؛ برای انتخاب سطح افزونگی مقاله «RAID چیست» و برای نوع دیسک مقایسه NVMe و SSD را ببینید.
۶. قطعه و پشتیبانی محلی: بپرسید قطعه جایگزین چقدر در دسترس است و تعویض را چه کسی انجام می‌دهد.

⚠️ محدودیت مهم: Gen9 و نسل ۱۳ Dell هر دو بر پایه Xeon E5 v3/v4 هستند و برای نرم‌افزارهای جدید محدودیت مشترک دارند؛ HPE برای DL360 Gen9 ویندوز سرور را تا نسخه ۲۰۱۹ گواهی کرده و ماتریس آن ESXi را تا نسخه 7.0 U3 فهرست می‌کند. اگر به ویندوز سرور ۲۰۲۲ یا ۲۰۲۵ نیاز دارید، نسل جدیدتر را با پیکربندی سفارشی بررسی کنید.

سناریوی رایج: مهاجرت از سرور شخصی به دیتاسنتر

فرض کنید تیم فنی یک شرکت سال‌ها سرور Dell R730 را در دفتر خود با iDRAC اداره کرده و حالا می‌خواهد به سرور اجاره‌ای در دیتاسنتر مهاجرت کند؛ نگرانی اصلی این است که با سخت‌افزار HPE و رابط مدیریتی متفاوت، کارهای روزمره سخت‌تر شود.

در عمل مفاهیم تقریباً یکسان است: ری‌استارت، روشن و خاموش کردن، کنسول KVM و نصب مجدد سیستم‌عامل از پنل مدیریت سرور انجام می‌شود و تسلط بر جزئیات iLO ضروری نیست. آنچه باید از پیش برنامه‌ریزی شود چیدمان RAID، نسخه سیستم‌عامل و ترتیب انتقال داده‌هاست؛ به‌علاوه پیش از خاموش کردن سرور قدیمی، سرویس‌ها روی سرور جدید آزمایش شوند.

خرید تجهیزات سرور و مشاوره تخصصی

اگر نتیجه این مقایسه برایتان روشن شده که کانفیگ و کیفیت خدمات از نام برند مهم‌تر است، مجموعه شبکه استور در کنار شماست:

✅ مشاوره تخصصی برای انتخاب نسل و کانفیگ مناسب سرور
✅ عرضه تجهیزات شبکه و سرور اورجینال از برندهای معتبر
✅ راهنمایی در پیکربندی RAID، رم ECC و انتخاب دیسک
✅ بررسی پیکربندی سفارشی از طریق تماس با کارشناسان

🚀 برای شروع، صفحه تماس شبکه استور را ببینید؛ همچنین مقاله «سرور اختصاصی چیست» و مقاله «آپتایم چیست و پایداری سرور چگونه سنجیده می‌شود» پیش‌نیازهای خوبی برای تصمیم‌گیری هستند.

سوالات متداول درباره مقایسه سرور HP و Dell

سرور HP بهتر است یا سرور Dell؟

برنده مطلقی وجود ندارد. در نسل‌های هم‌دوره، هر دو از پردازنده و رم مشابه استفاده می‌کنند و کارایی بیشتر به کانفیگ بستگی دارد. تفاوت اصلی در کنترلر مدیریت، تنوع بدنه، ابزارهای فریم‌ور و دسترسی به قطعه است. اگر سرور را اجاره می‌کنید، نسل سخت‌افزار و کیفیت پشتیبانی ارائه‌دهنده را مهم‌تر از برند بدانید.

آیا Dell R740 از DL380 Gen10 سریع‌تر است؟

نه لزوماً. هر دو ۲U دوسوکتی با Xeon Scalable و ۲۴ اسلات رم DDR4 هستند و با کانفیگ یکسان، تفاوت چشمگیری در کارایی انتظار نمی‌رود. تفاوت‌ها بیشتر در جایگاه دیسک، گزینه‌های پاور و کنترلر مدیریت است؛ برای تصمیم دقیق، کانفیگ واقعی هر دو را کنار هم بگذارید.

iDRAC چه تفاوتی با iLO دارد؟

هر دو کنترلر مدیریت خارج از باند هستند و امکاناتی مثل کنسول از راه دور، رسانه مجازی، کنترل پاور و پایش سخت‌افزار می‌دهند. تفاوت در رابط کاربری، نسخه‌ها، سطوح لایسنس و ابزارهای جانبی است؛ مثلاً Dell از Lifecycle Controller و HPE از Intelligent Provisioning برای استقرار استفاده می‌کند و هر دو از Redfish پشتیبانی می‌کنند.

آیا Dell R730 هنوز برای کار جدی مناسب است؟

برای وب‌سایت، دیتابیس متوسط و مجازی‌سازی سبک هنوز قابل استفاده است؛ اما این نسل با E5-2600 v4 کار می‌کند و Intel مدل‌هایی مثل E5-2680 v4 را در وضعیت End of Servicing Updates قرار داده است. همین محدودیت برای HPE Gen9 هم برقرار است؛ برای سیستم‌عامل‌های جدید نسل تازه‌تر را بررسی کنید.

آیا قطعات سرور HP و Dell با هم جابه‌جا می‌شوند؟

رم و دیسک از نظر استاندارد مشترک‌اند، اما هر سازنده فهرست قطعات تأییدشده خود را دارد و قطعه غیرتأییدشده ممکن است هشدار یا محدودیت ایجاد کند. پاور، ریل، بک‌پلین، سینی دیسک و کنترلر RAID معمولاً اختصاصی هر برند و نسل است؛ پیش از خرید قطعه، سازگاری با مدل دقیق را بررسی کنید.

برای مجازی‌سازی کدام برند مناسب‌تر است؟

هر دو برند در نسل‌های پشتیبانی‌شده با هایپروایزرهایی مثل VMware ESXi، Hyper-V و Proxmox استفاده می‌شوند. معیار اصلی نسل سرور و گواهی سازنده است، نه برند؛ برای نمونه ماتریس HPE نسل Gen9 را برای ESXi تا 7.0 U3 فهرست می‌کند. پیش از انتخاب، ماتریس سازگاری همان مدل را بخوانید.

برای سرور اجاره‌ای به لایسنس iLO Advanced یا iDRAC Enterprise نیاز دارم؟

معمولاً نه. در سرور اجاره‌ای، کارهای روزمره مثل ری‌استارت، کنسول KVM و نصب مجدد سیستم‌عامل از پنل مدیریت ارائه‌دهنده انجام می‌شود. اما اگر سرور شخصی می‌خرید یا کولوکیشن می‌کنید، سطح لایسنس کنترلر را بررسی کنید؛ برخی امکانات مثل کنسول گرافیکی کامل در لایسنس پایه محدود است.

جمع‌بندی؛ انتخاب بر پایه نیاز واقعی

در این راهنما دیدیم که مقایسه سرور HP و Dell در حقیقت مقایسه دو پلتفرم مدیریتی و دو اکوسیستم پشتیبانی است، نه دو سطح متفاوت کارایی. نسل‌های هم‌دوره مانند Gen10 و نسل ۱۴ Dell پردازنده، رم و ظرفیت مشابهی دارند و تفاوت‌ها در جایگاه دیسک، گزینه‌های پاور، iLO در برابر iDRAC، سطوح لایسنس و دسترسی به قطعه خود را نشان می‌دهند.

توصیه پایانی ما ساده است: اول نسل و کانفیگ را انتخاب کنید، بعد برند. اگر سرور می‌خرید به قطعه، لایسنس کنترلر و تجربه تیم خود توجه کنید و اگر اجاره می‌کنید، کیفیت خدمات و پنل مدیریت ارائه‌دهنده را سنجیده بخرید. تیم فنی شبکه استور برای مشاوره پیش از خرید در دسترس است.

اگر سوالی دارید، در بخش نظرات با ما در ارتباط باشید. امیدوارم این مقاله از وبلاگ شبکه استور برای شما مفید بوده باشد.

منابع: HPE ProLiant DL380 Gen10 Server QuickSpecs؛ Dell PowerEdge R740 Spec Sheet؛ Dell PowerEdge R730 Spec Sheet؛ Dell PowerEdge R630 Spec Sheet؛ HPE: Integrated Lights-Out (iLO) server management؛ Dell: Integrated Dell Remote Access Controller (iDRAC)؛ DMTF Redfish