نکات کلیدی
- پاسخ `192.0.2.20` در `curl` نشان می دهد که درخواستی که به این آدرس `bind` شده، همان آدرس دیده می شود.
- آدرس خروجی سرور با کمترین تغییرات ممکن تنظیم می شود؛ این آدرس نتیجه تصمیم کرنل است: آدرس از `src` مسیر یا از کارت شبکه می آید، مگر اینکه برنامه `bind` کرده باشد.
- اگر سرور چندین آدرس IP داشته باشد، باید مشخص شود کدام سرویس از کدام آدرس خروجی می کند.
مقدمه
سرورهای مدرن معمولاً چندین آدرس IP بر روی یک کارت شبکه دارند. هنگام ارسال درخواست به سرویسهای خارجی مانند درگاههای بانکی یا پنلهای پیامک، مهم است بدانید کدام IP خروجی استفاده میشود. کرنل لینوکس از جدول مسیریابی برای انتخاب IP خروجی بهره میبرد مگر اینکه برنامه خود به یک آدرس bind شود. در ادامه سه راه اصلی برای کنترل IP خروجی بررسی میشود.
1. انتخاب IP خروجی توسط کرنل
کرنل ابتدا مسیر را پیدا میکند و سپس آدرس مبدا را انتخاب میکند. پارامتر `src` در دستور `ip route` به عنوان «آدرس مبدا ترجیحی برای این مسیر»
تعریف میشود. اگر `src` مشخص نشود، کرنل آدرس کارت خروجی را برمیگیرد. بنابراین، اضافه کردن آدرس ثانویه به کارت خروجی به تنهایی IP خروجی را تغییر نمیدهد مگر اینکه مسیر یا `src` تنظیم شود.
2. سه روش کنترل IP خروجی
| روش | دامنه اثر | ماندگاری | خطر قطع سرویس |
|---|---|---|---|
| تغییر مسیر (`ip route`) | محدود به یک مقصد یا پیشفرض | موقتی، مگر ذخیره در Netplan | SSH ممکن است قطع شود |
| bind در برنامه | فقط برنامهی مشخص | دائمی (تا برنامه ریست شود) | کمترین خطر |
| قانون SNAT در nftables | کل سرور | دائمی تا تغییر قانون | خطر کم |
2.1 تغییر مسیر با `ip route`
برای تغییر IP خروجی به یک مقصد خاص، دستور زیر را اجرا کنید:
sudo ip route change <destination> via <gateway> dev <interface> src <new_ip>
- اگر `via`, `dev` یا `metric` اشتباه باشد، SSH قطع میشود؛ قبل از تغییر کنسول سرور را باز کنید.
- تغییرات بعد از ریبوت پاک میشوند؛ برای ماندگاری از Netplan استفاده کنید.
ماندگاری در Netplan
در فایل `/etc/netplan/*.yaml`، بخش `routes` را به شکل زیر تنظیم کنید:
network: version: 2 ethernets: eth0: addresses:
- 192.0.2.10/24
- 192.0.2.20/24
routes:
- to: 203.0.113.50
via: 192.0.2.1 src: 192.0.2.20
سپس:
sudo netplan try
اگر تغییر معتبر باشد، پس از 120 ثانیه تأیید میشود؛ در غیر این صورت برمیگردد.
2.2 bind در برنامه
بسیاری از سرویسها مانند Postfix یا Nginx امکان bind به یک IP خاص را دارند. در فایل پیکربندی سرویس، گزینه `bind-address` یا مشابه آن را به IP مورد نظر تنظیم کنید. این روش بهصورت مستقیم IP خروجی را برای آن سرویس تغییر میدهد و بدون تأثیر بر سرویسهای دیگر است.
2.3 قانون SNAT در nftables
اگر برنامه قابلیت bind ندارد، میتوانید قانون SNAT در nftables ایجاد کنید تا تمامی بستههای خروجی به IP ثانویه تغییر کنند:
sudo nft add rule ip nat POSTROUTING oifname eth0 ip saddr 192.0.2.10 ip daddr 203.0.113.50 snat to 192.0.2.20
این قانون فقط برای مقصد مشخص اعمال میشود؛ برای کل سرور، `ip daddr all` را بکار ببرید.
نکات کلیدی
- تغییر کوچک: ابتدا فقط یک مقصد یا برنامه را تغییر دهید تا تأثیرات را مشاهده کنید.
- پشتیبانگیری: قبل از هر تغییر، فایلهای پیکربندی را بکل کنید.
- مشاهده مسیر: دستور `ip route get <destination>` برای دیدن مسیر فعلی استفاده میشود.
- اطمینان از آدرس ثانویه: در Netplan، `promote_secondaries` را صفر کنید تا آدرس ثانویه جایگزین پیشفرض نشود.
جمعبندی
برای کنترل دقیق IP خروجی سرور چند IP، باید بدانید کرنل چگونه مسیر و آدرس را انتخاب میکند. با استفاده از تغییر مسیر، bind در برنامه یا قانون SNAT، میتوانید بهصورت دقیق و بهصورت ماندگار IP خروجی را تنظیم کنید. انتخاب روش مناسب بستگی به دامنه اثر، ماندگاری و خطر قطع سرویس دارد.
تنظیم IP خروجی سرور در Postfix و Nginx
سرویسهای Postfix و Nginx هر کدام پارامتر bind خود را دارند؛ به این ترتیب فقط آن سرویس از آدرس مورد نظر خارج میشود و خطا از همان سرویس جابهجا نمیشود.
پارامتر smtp_bind_address در Postfix
مستندات `postconf` این پارامتر را آدرسی میداند که کلاینت SMTP پستفیکس در اتصال IPv4 به آن `bind` میشود؛ مقدار پیشفرض خالی است. برای یک سرویس خاص، میتوان در خط همان سرویس در `master.cf` مقدار را به شکل زیر تعیین کرد:
-o smtp_bind_address=192.0.2.20
نسخه IPv6 آن `smtp_bind_address6` است. اگر `inet_interfaces` تنها یک IPv4 غیر loopback داشته باشد، همان آدرس بهصورت خودکار به عنوان خروجی استفاده میشود.
دستور proxy_bind در Nginx
وقتی Nginx درخواست را با `proxy_pass` به یک API بیرونی میفرستد، بر اساس مستندات ماژول `ngx_http_proxy_module` دستور `proxy_bind` آدرس محلی آن اتصال را تنظیم میکند؛ جایگزین `http`، `server` یا `location` است. پیشفرض `proxy_ssl_server_name` خاموش است و بدون آن SNI ارسال نمیشود؛ API پشت CDN ممکن است دستدست TLS را رد کند. اگر `proxy_pass` بدون مسیر باشد، مسیر `/sms/…` همانطور ارسال میشود. پس از تغییر، با `nginx -t` بررسی و سپس `nginx -s reload` اعمال میشود.
با یک فرمان بسنجید کدام IP بیرون میرود
در روش مسیریابی، دستور `ip route get` در کنار آدرس شریک، تصمیم کرنل درباره IP خروجی سرور را دقیقاً نمایش میدهد. برای بررسی `bind` یا `SNAT` باید ببینید از بیرون چه آدرسی رسیده است:
- پاسخ `192.0.2.20` در `curl` نشان میدهد که درخواستی که به این آدرس `bind` شده، همان آدرس دیده میشود.
- برای Postfix یا Nginx، وقتی سرویس به مقصد وصل است، ستون `Local Address` در خروجی `ss` باید `192.0.2.20` باشد.
برای بررسی `SNAT`، لاگ سمت شریک را مشاهده کنید.
برگرداندن تغییر در صورت خطا
خط اول همان خط اولیه مسیر است و در تست ما پاسخ بعدی باز از `192.0.2.10` آمد. حذف جدول `srcip` به قوانین Docker یا firewalld دست نمیزند. در Postfix یا Nginx خط اضافه شده را حذف کرده و `reload` کنید.
آیا با گذاشتن `src` ترافیک ورودی به IP اول قطع میشود؟
نه. `src` فقط مبدا اتصالهایی است که سرور شروع میکند؛ در همان ماشین، اتصال ورودی تازه به `192.0.2.10` برقرار میشود.
تغییر `ip route change` بعد از ریبوت میماند؟
نه. این فرمان فقط جدول در حال اجرای کرنل را تغییر میدهد؛ ماندگاری توسط Netplan انجام میشود.
در کد PHP چطور درخواست API پیامک را از IP دوم بفرستم؟
گزینه `CURLOPT_INTERFACE` را با `curl_setopt` روی `192.0.2.20` بگذارید؛ طبق مستندات PHP، این گزینه نام کارت، IP یا نام میزبان میپذیرد.
معادل `src` در ویندوز سرور چیست؟
پرچم `SkipAsSource`. مستندات `Set-NetIPAddress` میگوید آدرس با مقدار `True` برای ترافیک خروجی استفاده نمیشود و در DNS ثبت نمیشود؛ پس آن را روی بقیه آدرسها بگذارید:
Set-NetIPAddress -IPAddress 192.0.2.10 -SkipAsSource $true
فرق SNAT و masquerade در nftables چیست؟
ویکی nftables، `masquerade` را حالت خاصی از `SNAT` میداند که آدرس کارت خروجی را خودش برمیدارد؛ برای انتخاب یکی از چند آدرس، باید `snat to` را بهکار ببرید.
آدرسی که در `smtp_bind_address` گذاشتهام روی سرور نیست؛ Postfix باز ایمیل میفرستد؟
بله؛ بهصورت پیشفرض هشدار لاگ میکند و تحویل را ادامه میدهد. از نسخه ۳.۷ پستفیکس، با `smtp_bind_address_enforce = yes` تحویل به تعویق میآید.
میشود برای هر مقصد آدرس خروجی جدا گذاشت؟
جمعبندی
آدرس خروجی سرور با کمترین تغییرات ممکن تنظیم میشود؛ این آدرس نتیجه تصمیم کرنل است: آدرس از `src` مسیر یا از کارت شبکه میآید، مگر اینکه برنامه `bind` کرده باشد. برای یک API، مسیر میزبان یا `bind` در همان برنامه کافی است؛ Postfix یا Nginx هم بدون دست زدن به جدول مسیریابی همین کار را انجام میدهند. قانون `snat` در جدول جداگانهای برای برنامههای بدون `bind` قرار میگیرد؛ `ip route get` اثر آن را نشان نمیدهد. تغییر `src` مسیر پیشفرض پرخطرترین گزینه است؛ آن را با کنسول باز، از روی خط کامل `ip route show default` امتحان کنید. وقتی نتیجه درست بود، با `netplan try` آن را ماندگار کنید.
راهنمای استفاده از دستور ip route get در سرورهای لینوکسی
کاربرد اولیه
- دستور `ip route get` برای بررسی مسیرهای مسیریابی به یک مقصد خاص استفاده میشود.
- در مثال زیر، آدرس مقصد به صورت `192.0.2.x` جایگزین آدرس واقعی میشود تا از شفافیت در گزارش جلوگیری شود.
ip route get 192.0.2.x
نکات کلیدی
- خروجی شامل مسیرهای ممکن و آدرسهای IP محلی است.
- اگر سرور چندین آدرس IP داشته باشد، باید مشخص شود کدام سرویس از کدام آدرس خروجی میکند.
- برای تعیین سرویسدهندهای که از آدرس دوم استفاده میکند، میتوان از تنظیمات سرویسهای زیر بهره برد:
| سرویس | فایل پیکربندی | نکته مهم |
|---|---|---|
| Postfix | `/etc/postfix/main.cf` (`postconf -n`) | گزینه `inet_interfaces` برای انتخاب آدرس |
| Nginx | `/etc/nginx/nginx.conf` (`proxy_bind`) | مقدار `proxy_bind` برای تعیین آدرس خروجی |
| Netplan | `/etc/netplan/*.yaml` | استفاده از کلید `bind` در بخش `nameservers` |
| Windows | PowerShell (`Set-NetIPAddress`) | پارامتر `-IPAddress` برای تنظیم آدرس خروجی |
گامهای عملی
- شناسایی آدرسهای IP سرور
“`bash ip addr show “`
- لیست تمام آدرسهای IPv4 و IPv6 را نمایش میدهد.
- بررسی مسیرهای مسیریابی
“`bash ip route get 192.0.2.x “`
- خروجی شامل مسیرها، gateway و آدرسهای محلی است.
- تنظیم سرویس برای استفاده از آدرس خاص
- Postfix:
“`bash postconf -e “inet_interfaces = [IP-موردنظر]” “`
- Nginx:
“`nginx location / { proxy_pass proxy_bind IP-موردنظر; } “`
- Netplan:
“`yaml network: version: 2 renderer: networkd ethernets: eth0: addresses: [IP-موردنظر/24] “`
- تست نهایی
- پس از تغییرات، سرویس را ریستارت کنید و مجدداً دستور `ip route get` را اجرا کنید تا مطمئن شوید مسیر به درستی انتخاب شده است.
نکته: اگر چندین سرویس به یک مقصد میرسند، حتماً مانیتورینگ را فعال کنید تا در صورت تغییر مسیر، به سرعت واکنش نشان دهید.
- بررسی عملکرد نهایی
- با استفاده از ابزارهای مانیتورینگ شبکه (مثلاً `tcpdump` یا `iftop`) مسیر خروجی را بررسی کنید که آیا از آدرس دوم استفاده میشود یا نه.
با دنبال کردن این مراحل، میتوانید اطمینان حاصل کنید که سرور شما از IP موردنظر برای سرویسهای مهم استفاده میکند و در صورت تغییر مسیر، به سرعت واکنش نشان میدهد.

کمپین ابتکار نو
کمپین ایده های نو
کمپین آینده روشن
کمپین طراحی مدرن