تفاوت DL360 و DL380 چیست؟ سرور 1U یا 2U در 2026

دو مدل پرتکرار در پروژه‌های زیرساختی HPE ProLiant، یعنی DL360 و DL380، مدت‌هاست که ذهن خریداران سرور را درگیر کرده‌اند: یکی از آن‌ها را انتخاب کنیم یا دیگری را؟ این پرسش وقتی جدی‌تر می‌شود که بدانید هر دو در نسل‌های مختلف از پردازنده، حافظه و سرویس مدیریتی یکسانی بهره می‌برند و اختلاف آن‌ها به‌ظاهر فقط به چند سانتی‌متر ارتفاع خلاصه می‌شود. اما همین اختلاف کم، در عمل تعیین می‌کند که سرور شما چند دیسک جا می‌دهد، چند کارت توسعه می‌پذیرد و در دیتاسنتر چقدر از رک شما را اشغال می‌کند.

در این مطلب قصد داریم به‌جای تعریف‌های کلی، مستقیم سراغ اعداد و مشخصات منتشرشده در QuickSpecs شرکت HPE برویم و هر دو مدل را از نسل نهم (Gen9) تا یازدهم (Gen11) کنار هم بگذاریم. اگر مدیر IT هستید یا قصد تهیه سرور اختصاصی دارید، تا انتهای این راهنما همراه باشید؛ چون در پایان، یک چارچوب تصمیم‌گیری ساده هم دریافت می‌کنید.

خلاصه مطلب برای کسانی که وقت کم دارند

اگر مایل نیستید کل متن را بخوانید، این چند خط چکیده تمام بحث است:

• هر دو سرور رک‌مونت دوپردازنده‌ای هستند و در هر نسل، موتور پردازشی و حافظه یکسانی دارند.
• DL360 در قالب 1U و DL380 در قالب 2U ساخته شده است؛ یعنی DL380 دو برابر DL360 در رک جا می‌گیرد.
• بدنه بزرگ‌تر DL380 یعنی جای دیسک بیشتر، اسلات PCIe بیشتر و امکان میزبانی کارت‌های گرافیک دوعرضه.
• در کولوکیشن، فضای اشغال‌شده مستقیماً در صورت‌حساب ماهانه تأثیر می‌گذارد؛ پس سرور 2U برای شما گران‌تر تمام می‌شود.
• برای وب‌سایت، دیتابیس متوسط و مجازی‌سازی سبک، DL360 معمولاً انتخاب بهینه‌تری است.

دو برادر با یک موتور مشترک

برای درک صحیح این مقایسه، لازم است ابتدا یک تصور رایج غلط را کنار بگذاریم: DL380 به‌خاطر ابعاد بزرگ‌تر، «قوی‌تر» یا «سریع‌تر» از DL360 نیست. شرکت HPE هر دو مدل را روی یک پلتفرم پردازشی طراحی می‌کند؛ به این معنا که در هر نسل، هر دو سرور از خانواده پردازنده Xeon هم‌نسل، همان نوع حافظه و همان کنترلر مدیریتی پشتیبانی می‌کنند. تفاوت واقعی، در «میزبانی» است نه در «موتور»؛ یا به تعبیر دیگر، در ظرفیت بدنه برای پذیرش دیسک و کارت‌های جانبی.

تصور کنید دو اتاق با متراژ متفاوت اما با کولرگازی، سیستم برق و پنجره‌های یکسان. دستگاه‌هایی که در آن‌ها کار می‌کنید یکسان‌اند؛ فقط اتاق بزرگ‌تر فضای بیشتری برای انبار کردن وسایل دارد. سرورهای ProLiant هم دقیقاً همین رابطه را با هم دارند: DL360 نسخه فشرده و DL380 نسخه بزرگ‌تر از یک محصول مشترک است.

1U و 2U در دنیای سرور یعنی چه؟

ارتفاع تجهیزات نصب‌شده در رک دیتاسنتر با واحد استاندارد U (U راک) سنجیده می‌شود. هر واحد برابر ۱٫۷۵ اینچ یا تقریباً ۴۴٫۴۵ میلی‌متر است و یک رک کامل هم معمولاً ۴۲U ارتفاع دارد؛ موضوعی که مستندات فنی شرکت‌های سازنده رک مانند Vertiv نیز به‌صراحت به آن اشاره کرده‌اند. با این حساب، DL360 با بدنه باریک ۱U و DL380 با بدنه دوبرابرِ خود در قالب ۲U عرضه می‌شوند؛ اعدادی که در مشخصات رسمی HPE (حدود ۴٫۳ سانتی‌متر برای DL360 و حدود ۸٫۷ سانتی‌متر برای DL380) نیز تأیید شده است.

نکته‌ای که اغلب فراموش می‌شود این است که رک دیتاسنتر فقط از نظر ارتفاع سقف ندارد؛ سهمیه برق و سرمایش هر رک نیز محدود است. بنابراین پر کردن تمام ۴۲U یک رک با سرورهای پرتغددار، آن‌طور که روی کاغذ به‌نظر می‌رسد، همیشه عملی نیست.

اشتراک‌های مهم: چیزهایی که در هر دو مدل برابر است

پیش از ورود به تفاوت‌ها، خوب است بدانید چه چیزی بین این دو مدل مشترک است؛ چون بخش عمده‌ای از تصمیم خرید شما را همین اشتراک‌ها شکل می‌دهد:

• پشتیبانی از دو پردازنده Xeon هم‌نسل؛ مثلاً خانواده E5-2600 در نسل ۹ و پردازنده‌های Scalable در نسل‌های بعدی.
• تعداد اسلات و ظرفیت حافظه برابر: ۲۴ اسلات DDR4 در نسل‌های ۹ و ۱۰ و ۳۲ اسلات DDR5 در نسل ۱۱.
• سیستم مدیریتی iLO مشترک در هر نسل؛ یعنی iLO 4، iLO 5 و iLO 6 به‌ترتیب در نسل‌های ۹ تا ۱۱.
• پاورهای قابل تعویض گرم (Hot-Plug) و امکان پیکربندی افزونگی در منبع تغذیه و خنک‌کننده.

نتیجه عملی این اشتراک‌ها ساده است: اگر بودجه شما برای پردازنده و حافظه در هر دو مدل یکسان باشد، تفاوت سرعت در کارهای روزمره عملاً حسی نخواهد بود. آنچه شما را به یکی از این دو سرور می‌رساند، نیاز به ظرفیت توسعه است.

آنچه بدنه تعیین می‌کند: دیسک، اسلات و GPU

تفاوت‌های اصلی دو مدل مستقیماً از ارتفاع بدنه سرچشمه می‌گیرند. بدنه ۲U فضای داخلی دوبارِ ۱U دارد؛ یعنی جای دیسک بیشتر، راه عبور بهتر هوا، فضای کافی برای کارت‌های حجیم و در نهایت وزن و توان مصرفی بیشتر. جدول زیر این اختلاف‌ها را بر اساس اعداد رسمی QuickSpecs در هر نسل خلاصه می‌کند (اعداد دیسک و اسلات به شاسی و رایزر انتخابی بستگی دارند):

مرور نسل به نسل: از Gen9 تا Gen11

نسل نهم (Gen9)

در این نسل، DL360 با شاسی‌های ۸ یا ۱۰ دیسک SFF و در صورت انتخاب شاسی بزرگ‌تر، تا ۴ دیسک LFF عرضه می‌شود و از ۳ اسلات PCIe 3.0 بهره می‌برد. جالب آن‌که با کیت مخصوص اسلات Full Height می‌توان حداکثر دو کارت گرافیک مدل Quadro K4200 را در آن نصب کرد؛ اتفاقی که خیلی‌ها انتظارش را از بدنه ۱U ندارند. DL380 هم‌نسل اما با سقف ۲۴ دیسک SFF یا ۱۲ دیسک LFF و تا ۶ اسلات PCIe 3.0 عرضه می‌شود؛ پهنای مانور کاملاً محسوسی برای پروژه‌های پرترافیک داده.

نسل دهم (Gen10)

مهاجرت به پردازنده‌های Xeon Scalable در این نسل، معماری حافظه را به ۶ کانال ارتقا داد و سرعت کار با DDR4 تا ۲۹۳۳ ممکن شد. DL360 در این نسل تا ۱۰ دیسک NVMe در بخش جلویی را می‌پذیرد و روی ۳ اسلات PCIe 3.0 محدود می‌ماند؛ ضمن آن‌که فقط دو اسلات آن Full Height هستند و طول کارت قابل نصب به ۹٫۵ اینچ می‌رسد. DL380 در مقابل با سه رایزر تا ۸ اسلات Full Height پشتیبانی می‌کند و در شاسی پرتراکم ۲۴ دیسک SFF به‌همراه دیسک‌های پشتی، به مجموع ۳۰ دیسک SFF می‌رسد. از نگاه امنیت هم معرفی Silicon Root of Trust و iLO 5 در این نسل، نقطه عطفی نسبت به نسل قبل بود.

نسل یازدهم (Gen11)

هر دو مدل در این نسل به PCIe 5.0 و حافظه DDR5 رسیده‌اند. DL360 ضمن حفظ پهنای ۱U، از فناوری جدید دیسک‌های EDSFF پشتیبانی می‌کند و تا ۲۰ عدد از آن‌ها را در بدنه جا می‌دهد؛ از نظر گرافیک هم تا ۳ کارت تک‌عرضه مانند NVIDIA L4 را می‌پذیرد. DL380 همچنان در زمینه اسلات‌های رایج (تا ۸ اسلات PCIe 5.0)، دیسک‌های سنتی (۳۰ عدد SFF یا ۱۶ عدد LFF) و GPU دوعرضه، دست بالاتر را دارد.

خنک‌کاری و صدا: نتیجه مستقیم ارتفاع بدنه

جریان هوا در سرورهای رک‌مونت از جلو به عقب جریان دارد و هرچه بدنه باریک‌تر باشد، فضای کمتری برای هیت‌سینک و چرخه گردش هوا باقی می‌ماند. در بدنه ۱U، فن‌ها کوچک‌تر و تعدادشان بیشتر است و برای تأمین هوای کافی با دور بالاتر می‌چرخند؛ به همین دلیل این سرورها معمولاً پرصداترند. بدنه ۲U اما فضای تنفس بیشتری دارد و قطعات پرمصرف را با فشار کمتری خنک می‌کند.

با این حال نباید این موضوع را ساده انگاشت؛ مثلاً در مشخصات رسمی DL380 نسل ۱۰ هم آمده که برای دیسک‌های نصب‌شده در پنل عقب، کارت‌های گرافیک یا پیکربندی NVMe، به کیت فن پرتابلِ «High Performance» نیاز است. پس انتخاب بدنه بزرگ‌تر، به‌تنهایی ضمانت خنک‌کاری بی‌دردسر نیست و پیکربندی نهایی را باید با مشخصات همان نسل تطبیق داد.

جریان هوا در بدنه 2U و جاگیری راحت‌تر قطعات

علاوه بر خنک‌کاری، بدنه بزرگ‌تر مزیت دیگری هم دارد: سرویس‌پذیری. دیسک‌ها و کارت‌های توسعه در بدنه ۲U با دسترسی بهتری تعویض می‌شوند و کابل‌کشی منظم‌تری امکان‌پذیر است. برای تیم‌هایی که نگهداری سرور را در محل انجام می‌دهند، این تفاوت در طول عمر سرور، زمان‌سرویس کمتری روی میز می‌گذارد.

کولوکیشن: جایی که 2U جیب شما را لمس می‌کند

وقتی سرور خودتان را در دیتاسنتر میزبانی می‌کنید، صورت‌حساب شما معمولاً از چهار بخش تشکیل می‌شود: فضای رک (یعنی تعداد U)، سهمیه برق، ترافیک شبکه و خدمات جانبی. از این میان، تنها بخشی که مستقیماً با ارتفاع بدنه رابطه دارد، فضای رک است؛ سرور 2U دو برابر سرور 1U هزینه می‌گیرد. البته نباید فراموش کنید که برق مصرفی به پردازنده، دیسک‌ها و کارت‌های جانبی وابسته است و ممکن است یک DL360 پیکربندی‌شده با پردازنده‌های پرتغددار، از یک DL380 با پیکربندی سبک‌تر، برق بیشتری مصرف کند.

پس اگر نیاز شما با دیسک‌های کم و کارت‌های ساده تأمین می‌شود، انتخاب 1U در کولوکیشن، تصمیم اقتصادی‌تری است. به‌عبارت دیگر، پول اضافه‌ای که برای بدنه 2U می‌پردازید فقط زمانی توجیه دارد که ظرفیت توسعه آن را واقعاً مصرف کنید.

در سرور اجاره‌ای چطور؟

در سرویس سرور اختصاصی اجاره‌ای، مدل بدنه به‌شکل مستقیم برای شما هزینه نمی‌سازد؛ چون هزینه فضا و برق از پیش در قیمت ماهانه لحاظ شده است. اما دانستن مدل سرور از این جهت مهم است که می‌فهمید چه سخت‌افزاری قرار است تحویل بگیرید. مثلاً اگر ارائه‌دهنده سرویس، DL360 G9 با دو پردازنده Xeon، حافظه ECC و دیسک NVMe ارائه دهد، از قبل می‌دانید سقف دیسک آن محدود است و کارت‌های جانبی هم جا برای وسعت ندارند. این اطلاعات، انتظارات شما را از سرویس واقعی و شفاف می‌کند.

راهنمای انتخاب: سه پرسش ساده

برای انتخاب درست، سه پرسش کلیدی را از خود بپرسید:

• چند دیسک لازم دارید؟ اگر وب‌سایت، فروشگاه آنلاین، دیتابیس متوسط یا مجازی‌سازی سبک است، چند دیسک NVMe در حالت RAID 1 یا RAID 10 کافی است و DL360 جواب می‌دهد. اما برای بکاپ‌گیری انبوه، آرشیو یا ذخیره‌سازی حجیم، محدودیت ۱۰ دیسک SFF در DL360 زود خودش را نشان می‌دهد و DL380 انتخاب منطقی‌تری است.
• چه کارت‌هایی قصد نصب دارید؟ اگر فقط یک کارت شبکه اضافه یا کنترلر RAID مورد نیاز است، سه اسلات DL360 کافی است. اما برای چند کارت شبکه پرسرعت، کارت‌های NVMe افزودنی یا GPU دوعرضه برای هوش مصنوعی و رندر، فضای و اسلات‌های DL380 ضروری می‌شود.
• برنامه رشد دو تا سه سال آینده چیست؟ اگر پیش‌بینی می‌کنید حجم داده یا تعداد ماشین‌های مجازی به‌سرعت رشد کند، فضای خالی در DL380 ارزش دارد. اما اگر ترجیح می‌دهید به‌جای یک سرور بزرگ، چند سرور کوچک و مستقل راه‌اندازی کنید، چند DL360 انعطاف و افزونگی بیشتری ارائه می‌دهد.

سناریوهای رایج و پیشنهاد ما

جدول زیر خلاصه‌ای از سناریوهای پرتکرار و مدل پیشنهادی برای هر یک است:

دو مثال واقعی از تیم پشتیبانی

از تجربه پشتیبانی فنی سرویس‌های میزبانی، دو الگوی پرتکرار را می‌توان نام برد. مورد اول، مشتری‌ای است که برای فروشگاه اینترنتی و دیتابیس آن سرور سفارش می‌دهد و ناخواسته سراغ DL380 می‌رود؛ چون فکر می‌کند بدنه بزرگ‌تر یعنی کارایی بیشتر. اما پس از بررسی نیاز مشخص می‌شود که کل داده او در چند دیسک NVMe جا می‌گیرد و به کارت توسعه هم نیازی نیست؛ در این حالت DL360 همان کارایی را با هزینه کمتر ارائه می‌دهد.

مورد دوم برعکس است: کسب‌وکاری که قصد دارد بکاپ چند سرور دیگر را روی یک سرور واحد متمرکز کند و با ده‌ها ترابایت داده روبه‌روست. در چنین شرایطی، سقف ۱۰ دیسک SFF یا ۴ دیسک LFF در DL360 به‌سرعت مسئله‌ساز می‌شود و DL380 با بدنه 2U راه‌حل واقعی است. نتیجه‌گیری ساده است: اول نیاز به دیسک و کارت را بشمارید، بعد بدنه را انتخاب کنید.

DL360 G9 به‌عنوان یک گزینه اقتصادی

در بازار سرورهای اختصاصی ایران، نسل نهم ProLiant هنوز یکی از گزینه‌های پرهیاهو به‌شمار می‌آید؛ چون با قیمت منطقی، توان پردازشی مناسبی برای بارهای کاری متوسط ارائه می‌دهد. یک پیکربندی رایج در سرویس‌های اختصاصی، DL360 G9 با دو پردازنده Xeon E5-2680 v4 (مجموعاً ۲۸ هسته و ۵۶ رشته)، حافظه ۶۴ گیگابایت Registered ECC و دیسک ۱ ترابایت NVMe است که برای وب‌سایت‌های پربازدید، دیتابیس‌های متوسط و مجازی‌سازی سبک، تعادل خوبی می‌سازد.

از آن‌جا که این نسل قدیمی‌تر است، طبیعی است محدودیت‌هایی داشته باشد: HPE این مدل را برای ویندوز سرور تا نسخه 2019 و برای VMware ESXi تا نسخه 7.0 U3 تأیید کرده است. اگر به نسخه‌های جدیدتر سیستم‌عامل، دیسک‌های بیشتر یا پشتیبانی GPU نیاز دارید، بهتر است به نسل‌های بالاتر (Gen10 یا Gen11) فکر کنید.

سوالات متداول

آیا DL380 در کارایی پردازشی از DL360 جلوتر است؟

خیر. اگر پردازنده، حافظه و دیسک‌های هر دو سرور یکسان باشند، تفاوت محسوسی در عملکرد پردازشی وجود ندارد؛ چون هر دو در هر نسل از یک پلتفرم مشترک استفاده می‌کنند. تفاوت، در ظرفیت توسعه است و نه در قدرت پردازش.

DL360 G10 نسبت به G9 چه تغییراتی داشته است؟

مهم‌ترین ارتقاها شامل مهاجرت به پردازنده‌های Xeon Scalable، معماری ۶ کانال حافظه، سرعت DDR4 تا ۲۹۳۳، معرفی iLO 5 و فناوری Silicon Root of Trust و پشتیبانی از تا ۱۰ دیسک NVMe در جلو است. اما ارتفاع 1U و محدودیت ۳ اسلات PCIe 3.0، همچنان پابرجا مانده است.

آیا سرور 2U همیشه گران‌تر تمام می‌شود؟

نه لزوماً. قیمت خرید سرور بیشتر به پردازنده، حافظه و دیسک بستگی دارد تا به ارتفاع بدنه. اما در هزینه‌های جانبی مثل کولوکیشن، سرور 2U فضای دو برابری رک را اشغال می‌کند و ممکن است وزن و گاهی برق مصرفی بیشتری هم داشته باشد؛ پس در میزبانی خودسرور، معمولاً هزینه‌برتر است.

می‌توان روی DL360 کارت گرافیک نصب کرد؟

بله، اما فقط با محدودیت. طبق مشخصات رسمی، DL360 G9 حداکثر از دو کارت Quadro K4200 و DL360 G11 از سه کارت تک‌عرضه مانند NVIDIA L4 پشتیبانی می‌کند. کارت‌های دوعرضه و پرمصرف، در بدنه 1U جا نمی‌گیرند؛ برای این منظور DL380 یا سرورهای مخصوص GPU گزینه بهتری هستند.

کدام مدل برای مجازی‌سازی بهتر است؟

برای مجازی‌سازی، عامل اصلی تفاوت‌ساز، مقدار حافظه و تعداد هسته پردازنده است که در هر دو مدل سقف یکسانی دارند. اگر ماشین‌های مجازی شما به چند دیسک NVMe سریع نیاز دارند، DL360 کافی است؛ اما اگر به دیسک‌های محلی حجیم یا کارت‌های شبکه متعدد نیاز دارید، DL380 انعطاف بیشتری می‌دهد.

آیا دیسک‌های DL360 و DL380 قابل جابه‌جایی هستند؟

در یک نسل، دیسک‌ها و سینی‌های هم‌اندازه معمولاً بین این دو مدل مشترک‌اند. اما سینی دیسک ممکن است از یک نسل به نسل بعد تغییر کند و فرمت EDSFF در Gen11 هم کاملاً متفاوت است. برای اطمینان، شماره قطعه دیسک را پیش از خرید با مشخصات رسمی همان نسل تطبیق دهید.

جمع‌بندی نهایی

اگر فقط یک نکته از این مقاله به خاطر بسپارید، این باشد: تفاوت DL360 و DL380 در بدنه است، نه در قلب سرور. در هر نسل، پردازنده و حافظه مشترک‌اند؛ آنچه DL380 متمایز می‌کند، جای دیسک بیشتر، اسلات‌های توسعه فراوان‌تر و فضای مناسب برای GPU دوعرضه است. در مقابل، DL360 با اشغال فضای نصف DL360 در رک و معمولاً صدای کمتر، برای بارهای کاری عادی گزینه اقتصادی‌تری به‌نظر می‌رسد.

پیش از نهایی کردن خرید، فهرست دقیقی از نیازهای دیسک، کارت‌های توسعه و برنامه رشد آینده تهیه کنید. اگر مجموع این نیازها در ظرفیت DL360 جا می‌شود، انتخاب بدنه 1U اقتصادی‌ترین تصمیم خواهد بود؛ در غیر این صورت، DL380 با انعطاف بیشتری برای توسعه آینده شما فراهم می‌کند. و اگر هنوز مردد هستید، مشورت با یک تیم فنی مجرب پیش از خرید، هزینه اشتباه انتخاب سخت‌افزاری را از شما کم می‌کند.

منابع: HPE ProLiant DL360 Gen9 QuickSpecs؛ HPE ProLiant DL360 Gen10 QuickSpecs؛ HPE ProLiant DL380 Gen10 QuickSpecs؛ HPE ProLiant DL360 Gen11 Product Page؛ HPE ProLiant DL380 Gen11 QuickSpecs؛ Vertiv: What is a server rack?