خدمات IT هزاره سوم

مشاوره، طراحی، توسعه شبکه، سایت، سئوی خود را به ما بسپارید.

راهنما
۲ آبان ۱۴۰۵مجازی‌سازی19 دقیقه مطالعه

نکات کلیدی

  • لایسنس بر پایهٔ هسته؛ کف ۱۶ هسته برای هر پردازنده
  • یعنی سروری با دو پردازندهٔ ۱۴ هسته ای، در عمل ۲۸ هسته دارد اما صورت حساب روی ۳۲ هسته بسته می شود.
  • طبق KB شمارهٔ 313548، برای هر پردازنده دست کم ۱۶ هسته لایسنس لازم است؛ پس سروری با دو پردازندهٔ ۸ هسته ای هم ۳۲ هسته حساب می شود، حتی اگر مجموع هسته هایش ۱۶ باشد.

اگر پاسخ کوتاه ESXi چیست را بخواهید، باید گفت یک هایپروایزر نوع اول از خانوادهٔ VMware است که بدون واسطهٔ ویندوز یا لینوکس، مستقیم روی خود سخت‌افزار سرور نصب می‌شود. این نرم‌افزار پردازنده، حافظه، دیسک و کارت شبکهٔ سرور را میان چند ماشین مجازی جدا از هم تقسیم می‌کند و پایهٔ پلتفرم vSphere است. اما در دو سال گذشته، مهم‌ترین تغییرها دربارهٔ این محصول فنی نبوده؛ مدل فروش و مسیر نسخه‌ها بیشتر از خود هایپروایزر بحث‌ساز شده است. در ادامه از معماری داخلی تا لایسنس و جایگزین‌ها را گام‌به‌گام بررسی می‌کنیم.

در یک نگاه

  • ◆ ESXi هایپروایزر نوع اول است؛ روی سخت‌افزار می‌نشیند، نه روی یک سیستم‌عامل میزبان.
  • ◆ هستهٔ آن VMkernel نام دارد و کرنل لینوکس نیست؛ ابزارها و درایورهای اختصاصی دارد.
  • ◆ دیتاستور، سوئیچ مجازی و آداپتورهای VMkernel سه ستون ذخیره‌سازی و شبکهٔ آن هستند.
  • ◆ لایسنس اشتراکی بر پایهٔ هستهٔ فیزیکی محاسبه می‌شود و کف آن ۱۶ هسته برای هر پردازنده است.

ESXi دقیقاً کجای زیرساخت می‌نشیند؟

با نصب ESXi روی یک سرور، دیگر سیستم‌عاملی زیر آن اجرا نمی‌شود؛ خود ESXi مستقیم با پردازنده، حافظه، کنترلر دیسک و کارت شبکه کار می‌کند. به همین دلیل به آن هایپروایزر نوع اول یا Bare-metal می‌گویند و سرور فیزیکی پس از نصب، «میزبان» یا Host نامیده می‌شود.

ESXi را مثل برج مراقبت یک فرودگاه ببینید: برج خودش پرواز نمی‌کند، اما باند، زمان و مسیر را میان هواپیماها تقسیم می‌کند و اجازه نمی‌دهد مسیر یک هواپیما، مسیر بقیه را ببندد. ماشین‌های مجازی همان هواپیماها هستند؛ هرکدام برنامه و سیستم‌عامل خودش را دارد و ESXi فقط نوبت و سهم هرکدام را تعیین می‌کند.

▍ یک نکتهٔ ظریف دربارهٔ نام‌ها

نسخهٔ رایگان این محصول در اسناد Broadcom با نام vSphere Hypervisor معرفی می‌شود، اما در مستندات VMware Cloud Foundation 9.0 همین هایپروایزر با عنوان ESX 9.0 آمده است. پس در منابع تازه، نام ESX به جانشین ESXi اشاره دارد و با ESX کلاسیک قدیمی که سال‌ها پیش کنار رفت یکی نیست.

▍ هر نام در خانوادهٔ VMware چه کاری انجام می‌دهد؟

  • ESXi: هایپروایزری که روی هر سرور فیزیکی نصب می‌شود و وظیفهٔ اجرای ماشین‌های مجازی را دارد.
  • vCenter Server: ابزار مدیریت متمرکز چند میزبان که قابلیت‌هایی مثل vMotion، HA و DRS را ممکن می‌کند.
  • vSphere: نام کل پلتفرم مجازی‌سازی سرور که ESXi و vCenter اجزای اصلی آن‌اند.
  • VMware Host Client: رابط وب هر میزبان که برای ادارهٔ یک سرور منفرد کافی است.
  • VCF و VVF: دو بستهٔ اشتراکی VMware Cloud Foundation و VMware vSphere Foundation که جای لایسنس‌های قدیمی را گرفته‌اند.

معماری ESXi؛ پنج لایهٔ اصلی

نخست باید تفاوت دو نسل هایپروایزر را روشن کرد. نوع دوم، مثل VMware Workstation یا VirtualBox، داخل یک سیستم‌عامل معمولی نصب می‌شود و برای آزمایش روی لپ‌تاپ ساخته شده است. نوع اول، مثل ESXi و Hyper-V، مستقیم روی سخت‌افزار قرار می‌گیرد و برای سرویس‌دهی پیوسته طراحی شده است.

▍ ۱. VMkernel؛ هستهٔ اختصاصی

قلب ESXi هسته‌ای به نام VMkernel است. بر اساس راهنمای امنیت vSphere، این هایپروایزر روی کرنل لینوکس یا یک توزیع عمومی لینوکس ساخته نشده و کرنل و ابزارهای اختصاصی VMware را دارد. وظیفه‌های اصلی VMkernel:

◀️ زمان‌بندی پردازنده و تقسیم هسته‌های فیزیکی میان vCPUهای ماشین‌ها
◀️ مدیریت و جدا نگه‌داشتن حافظهٔ هر ماشین مجازی
◀️ دسترسی به دیسک و شبکه با درایورهای مخصوص ESXi
◀️ اجرای عامل میزبان (hostd) که Host Client و vCenter با آن گفت‌وگو می‌کنند

📌 چون ESXi درایورهای خودش را دارد، هر سخت‌افزاری با آن سازگار نیست. به همین دلیل سازندگان سرور ماتریس سازگاری و تصویر نصب سفارشی منتشر می‌کنند؛ پیش از خرید یا ارتقا، وضعیت نسل سرور خود را در همین فهرست‌ها بجویید.

▍ ۲. VMM و فایل‌های یک ماشین مجازی

برای هر ماشین مجازی یک ناظر ماشین مجازی یا VMM اجرا می‌شود که با کمک افزونه‌های سخت‌افزاری پردازنده مثل Intel VT-x یا AMD-V، بخش بزرگی از دستورهای سیستم‌عامل مهمان را مستقیم روی پردازندهٔ واقعی اجرا می‌کند. از دید ESXi، هر ماشین مجموعه‌ای از فایل است: پیکربندی با پسوند vmx، دیسک مجازی با پسوند vmdk و فایل‌های لاگ و Snapshot. همین ساختار، انتقال و بکاپ‌گیری را ساده می‌کند.

▍ ۳. ذخیره‌سازی؛ دیتاستور و VMFS

فایل‌های ماشین‌ها روی «دیتاستور» نگه داشته می‌شوند. طبق مستندات vStorage، دیتاستورهای روی دستگاه‌های بلوکی از فایل‌سیستم VMFS استفاده می‌کنند؛ فایل‌سیستمی که برای نگهداری ماشین‌های مجازی بهینه شده است. NFS، vSAN و vVols گزینه‌های دیگرند. روی یک سرور اختصاصی منفرد، معمولاً چند دیسک محلی با کنترلر RAID یک دیتاستور VMFS می‌سازند و انتخاب سطح مناسب RAID روی کارایی نهایی اثر می‌گذارد.

حتما مطالعه نمائید.
10مشکل رایج در مجازی‌سازی سرور + راه‌حل قطعی

▍ ۴. شبکه؛ سوئیچ مجازی و آداپتور VMkernel

ماشین‌ها از راه سوئیچ مجازی به کارت شبکهٔ فیزیکی می‌رسند. طبق مستندات شبکهٔ vSphere، سوئیچ استاندارد دقیقاً مثل یک سوئیچ اترنت فیزیکی ترافیک را به ماشین درست می‌رساند و سوئیچ توزیع‌شده، که به vCenter نیاز دارد، روی همهٔ میزبان‌های مرتبط مانند یک سوئیچ واحد رفتار می‌کند.

خود ESXi هم ترافیک سیستمی مانند مدیریت، vMotion، ذخیره‌سازی روی IP و vSAN را از آداپتورهای VMkernel مثل vmk0 عبور می‌دهد و مستندات سفارش می‌کند هر نوع ترافیک آداپتور جداگانه داشته باشد. در عمل، IP مدیریتی روی vmk0 تنظیم می‌شود و IPهای عمومی هر ماشین داخل سیستم‌عامل مهمان قرار می‌گیرد.

▍ ۵. ابزارهای مدیریت ESXi

  • DCUI: کنسول متنی سرور برای تنظیم IP مدیریتی، رمز root و عیب‌یابی مرحلهٔ نخست.
  • VMware Host Client: رابط وب میزبان برای ساختن و ادارهٔ ماشین‌ها و ابزار اصلی در نسخهٔ رایگان.
  • ESXi Shell و SSH: خط فرمان و فرمان‌های esxcli که به‌طور پیش‌فرض خاموش‌اند و بهتر است فقط هنگام نیاز روشن شوند.
  • vCenter و PowerCLI: مدیریت متمرکز چند میزبان و خودکارسازی کارهای تکراری با اسکریپت.
برش لایه‌ای معماری ESXi از سخت‌افزار تا شبکه ماشین‌های مجازی
از پایین به بالا: سخت‌افزار، هستهٔ VMkernel، شبکهٔ مجازی و ماشین‌های ایزوله

▍ چرا ESXi جانشین ESX کلاسیک شد؟

نسخهٔ قدیمی هایپروایزر سروری VMware، یعنی ESX کلاسیک، یک Service Console داشت؛ محیطی لینوکسی که دسترسی ممتاز به هسته می‌داد و عامل‌های مدیریتی روی آن اجرا می‌شدند. ESXi این لایه را حذف کرد و مدیریت را به APIها سپرد تا سطح حملهٔ سرور کمتر و ابعاد نرم‌افزار کوچک‌تر شود. نتیجه، نرم‌افزاری است که به تعبیر خود مستندات، بیشتر به فرم‌ور شبیه است تا نرم‌افزار سنتی؛ همان رویکردی که سال‌ها بعد با عنوان ESX در نسخهٔ ۹ دوباره به نام‌گذاری برگشت.


چه چیزی ESXi را برای تیم‌ها جذاب می‌کند؟

انتخاب ESXi معمولاً یک هدف دارد: بهرهٔ بیشتر از سخت‌افزار گران‌قیمت، بدون پرداخت هزینه به پایداری. مهم‌ترین دلایل این انتخاب:

✅ سربار کم: سیستم‌عامل عمومی زیر هایپروایزر وجود ندارد و سهم بیشتری از منابع به ماشین‌ها می‌رسد.
✅ ایزوله‌سازی ذاتی: طبق مستندات امنیتی vSphere، جداسازی پردازنده، حافظه و دستگاه‌ها بخشی از خود معماری ESXi است.
✅ Snapshot پیش از تغییر: پیش از یک به‌روزرسانی پرریسک، تصویر لحظه‌ای می‌گیرید و در صورت خطا برمی‌گردید.
✅ مسیر رشد روشن: از یک میزبان تنها شروع می‌کنید و بعداً با vCenter و اشتراک مناسب به کلاستر می‌رسید.

🎯 مناسب برای چه تیم‌هایی؟ سازمان‌هایی که با اکوسیستم VMware آشنا هستند یا از قبل لایسنس vSphere دارند. اگر تنها چند ماشین مجازی ساده با بودجهٔ محدود می‌خواهید، Proxmox VE گزینهٔ سبک‌تری است.


ESXi در برابر Hyper-V و Proxmox VE

ESXi تنها هایپروایزر نوع اول بازار نیست. جدول زیر تفاوت‌های پایه را نشان می‌دهد:

ویژگی VMware ESXi Microsoft Hyper-V Proxmox VE
جایگاه هایپروایزر مستقل با کرنل اختصاصی قابلیتی داخل Windows Server و ویندوز پلتفرمی مبتنی بر Debian
فناوری اجرا ماشین مجازی روی VMkernel ماشین مجازی روی هایپروایزر مایکروسافت ماشین مجازی KVM و کانتینر LXC
مدل مجوز اشتراکی؛ نسخهٔ رایگان محدود همراه لایسنس Windows Server متن‌باز با پروانهٔ AGPLv3
مدیریت یک میزبان Host Client تحت وب Hyper-V Manager رابط وب داخلی
مناسب برای سازمان‌های وابسته به اکوسیستم VMware محیط‌های ویندوزی و اکتیو دایرکتوری بودجهٔ محدود و تیم‌های آشنا با لینوکس

📌 طبق مستندات مایکروسافت، Hyper-V هم یک هایپروایزر نوع اول است و همراه Windows Server ارائه می‌شود؛ پس در مقایسه‌ها نباید آن را در ردیف نرم‌افزارهای رومیزی گذاشت.

سه ستون پلتفرم مجازی‌سازی در کنار هم برای مقایسه
هر پلتفرم مسیر و اکوسیستم خودش را دارد؛ انتخاب به تیم و بودجه بستگی دارد

نسخه‌ها و لایسنس؛ آنچه پس از Broadcom عوض شد

▍ ۱. پایان فروش لایسنس دائمی و دو بستهٔ اصلی

Broadcom در ۱۱ دسامبر ۲۰۲۳ اعلام کرد فروش لایسنس دائمی را متوقف می‌کند و محصولات فقط به‌صورت اشتراکی عرضه می‌شوند. سبد محصولات هم به دو بستهٔ اصلی خلاصه شد: VMware Cloud Foundation برای زیرساخت کامل سازمانی و VMware vSphere Foundation برای سازمان‌های کوچک‌تر و متوسط. طبق همان اطلاعیه، لایسنس‌های دائمی خریداری‌شده معتبر می‌مانند، اما تمدید پشتیبانی و اشتراک آن‌ها فروخته نمی‌شود؛ پس سازمان‌هایی که روی نسخه‌های قدیمی مانده‌اند، در میانهٔ راه باید مسیر مهاجرت را برنامه‌ریزی کنند.

▍ ۲. نسخهٔ رایگان؛ اول حذف، بعد بازگشت

در همین گذار، نسخهٔ رایگان vSphere Hypervisor برای شاخه‌های 6.x، 7.0 و 8.0 در وضعیت پایان عرضهٔ عمومی قرار گرفت. سپس در آوریل ۲۰۲۵ همراه با ESXi 8.0 Update 3e، دانلود نسخهٔ رایگان از پورتال Broadcom دوباره ممکن شد؛ اما با محدودیت‌هایی که آن را برای کار جدی تنگ می‌کند:

❌ حداکثر ۸ vCPU برای هر ماشین مجازی و ۲ پردازندهٔ فیزیکی در هر میزبان
❌ بدون اتصال به vCenter و در نتیجه بدون vMotion، DRS و HA
❌ بدون بکاپ‌گیری مبتنی بر VADP که بیشتر ابزارهای بکاپ سازمانی بر آن تکیه دارند
❌ بدون پشتیبانی رسمی Broadcom و فقط برای استفادهٔ غیرعملیاتی

📌 بر پایهٔ KB شمارهٔ 399823، تعداد ماشین‌های مجازی در این نسخه فقط به منابع سخت‌افزار محدود است؛ اما برای آزمایشگاه، آموزش و تست نرم‌افزار ساخته شده، نه برای سرویس‌دهی به مشتری.

▍ ۳. لایسنس بر پایهٔ هسته؛ کف ۱۶ هسته برای هر پردازنده

اشتراک VCF و VVF بر اساس هسته‌های فیزیکی پردازنده‌های میزبان حساب می‌شود. طبق KB شمارهٔ 313548 Broadcom، برای هر پردازنده دست‌کم ۱۶ هسته باید لایسنس شود. یعنی سروری با دو پردازندهٔ ۱۴ هسته‌ای، در عمل ۲۸ هسته دارد اما صورت‌حساب روی ۳۲ هسته بسته می‌شود. پس هنگام انتخاب سرور، تعداد سوکت و هسته را کنار هزینهٔ اشتراک بسنجید، نه جدا از آن.

▍ ۴. کمینهٔ سخت‌افزار برای ESXi 8

✅ پردازندهٔ ۶۴ بیتی با دست‌کم دو هسته و فعال بودن بیت NX/XD در BIOS
✅ روشن بودن Intel VT-x یا AMD-V برای اجرای ماشین‌های ۶۴ بیتی
✅ دست‌کم ۸ گیگابایت حافظه؛ برای محیط عملیاتی معمولاً ۱۲ گیگابایت به بالا توصیه می‌شود
✅ یک یا چند کارت شبکهٔ گیگابیتی یا سریع‌تر
✅ دیسک بوت پایدار با حداقل ۳۲ گیگابایت؛ حجم ۱۲۸ گیگابایت یا بیشتر بهتر است

⚠️ نکتهٔ مهم: در مستندات این نسخه، نگهداری پارتیشن ESX-OSData روی فلش USB و کارت SD منسوخ اعلام شده است؛ برای نصب تازه، دیسک داخلی انتخاب کنید. این اعداد هم فقط به خود هایپروایزر مربوط است و منابع ماشین‌های مجازی جدا حساب می‌شود.

▍ ۵. نسخهٔ ۹ چه می‌آورد و چه پردازنده‌ای را کنار می‌گذارد؟

Broadcom نسخهٔ VMware Cloud Foundation 9.0 را در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۵ منتشر کرد. مهم‌ترین قابلیت هایپروایزر این نسخه، لایه‌بندی حافظه روی NVMe است که صفحات حافظهٔ ماشین‌ها را میان DRAM و دیسک NVMe محلی تقسیم می‌کند. پشتیبانی از فناوری‌های حفاظت حافظهٔ AMD SEV-SNP و Intel TDX هم اضافه شده است.

در سوی دیگر، همهٔ سرورها به نسخهٔ ۹ راه پیدا نمی‌کنند. طبق KB شمارهٔ 318697، سری Xeon E5-2600 v4 در خانوادهٔ ۹ پشتیبانی نمی‌شود، نسل Cascade Lake منسوخ اعلام شده و Skylake-SP در نسخه‌های بعدی همین خانواده کنار می‌رود. پیش از هر ارتقا، نسل پردازندهٔ میزبان را با این فهرست تطبیق دهید.

پردازنده با هسته‌های شمارش‌شده و نشانه لایسنس اشتراکی
در مدل اشتراکی جدید، هسته‌های فیزیکی پردازنده‌ها مبنای محاسبهٔ لایسنس‌اند

▍ جدول نسخهٔ رایگان و اشتراکی

اگر بین نسخهٔ رایگان و خرید اشتراک مردد هستید، این جدول تفاوت‌های کلیدی را بر اساس مستندات Broadcom جمع کرده است:

حتما مطالعه نمائید.
مقایسه Proxmox و ESXi و Hyper-V؛ بهترین مجازی‌ساز ۲۰۲۶
ویژگی vSphere Hypervisor رایگان (8.0 U3e) اشتراک VVF یا VCF
حداکثر vCPU هر ماشین ۸ بر پایهٔ بیشینه‌های پیکربندی همان نسخه
پردازندهٔ فیزیکی هر میزبان حداکثر ۲ بدون این محدودیت
اتصال به vCenter ندارد دارد
vMotion، HA و DRS ندارد بسته به نوع اشتراک
بکاپ مبتنی بر VADP ندارد دارد
پشتیبانی رسمی سازنده ندارد دارد
کاربرد پیشنهادی تست، آموزش و آزمایشگاه محیط عملیاتی
مدل هزینه رایگان اشتراکی بر پایهٔ هسته، با کف ۱۶ هسته برای هر پردازنده

مزایا و محدودیت‌ها؛ یک ارزیابی صادقانه

✅ کرنل اختصاصی و کم‌حجم با ایزوله‌سازی قوی میان ماشین‌ها
✅ اکوسیستم بالغ شامل ابزارهای بکاپ، پایش و تصویرهای نصب سفارشی سازندگان سرور
✅ رابط وب Host Client برای ادارهٔ سادهٔ یک میزبان
✅ قابلیت‌های سازمانی مثل vMotion و HA در اشتراک‌های تجاری

❌ هزینهٔ اشتراک و قانون کف ۱۶ هسته، بودجهٔ پروژه‌های کوچک را سنگین می‌کند.
❌ نسخهٔ رایگان محدود است، پشتیبانی رسمی ندارد و فقط برای استفادهٔ غیرعملیاتی مجاز است.
❌ فهرست سخت‌افزار سازگار تنگ است و پردازنده‌های قدیمی در نسخه‌های تازه کنار گذاشته می‌شوند.
❌ تغییرهای پی‌درپی سیاست فروش، برنامه‌ریزی بلندمدت را دشوارتر کرده است.

⚠️ Snapshot جای بکاپ را نمی‌گیرد. Snapshot روی همان دیتاستور ماشین ذخیره می‌شود؛ اگر دیسک یا آرایهٔ RAID از دست برود، Snapshot هم از بین می‌رود. برای داده‌های مهم، بکاپ مستقل و خارج از دیتاستور لازم است.


یک سناریوی واقعی: تجمیع سه سرویس روی یک سرور

فرض کنید مدیر فناوری اطلاعات یک شرکت می‌خواهد نرم‌افزار حسابداری ویندوزی، وب‌سایت لینوکسی و یک محیط آزمایشی را روی یک سرور اختصاصی از هم جدا کند. نخستین ایده معمولاً نسخهٔ رایگان ESXi است؛ اما همان‌طور که دیدیم این نسخه برای محیط عملیاتی ساخته نشده و بکاپ مبتنی بر VADP در آن وجود ندارد.

مسیر منطقی این است: ابتدا نسل سرور با ماتریس سازگاری سازنده و فهرست پردازنده‌های پشتیبانی‌شدهٔ Broadcom تطبیق داده شود، سپس هزینهٔ اشتراک با قانون ۱۶ هسته حساب شود. اگر نتیجه از بودجهٔ پروژه بیرون بزند، دو راه می‌ماند: کاهش تعداد هسته‌های لایسنس‌شده با انتخاب سرور مناسب‌تر، یا رفتن به سراغ Proxmox VE و Hyper-V. در هر سه حالت، بکاپ مستقل و IP جداگانه برای سرویس‌های عمومی باید از روز اول در طرح باشد.


سه پرسش پیش از انتخاب نسخه

✓

آیا نسل پردازندهٔ سرور و کارت شبکه‌اش در فهرست سازگاری نسخهٔ هدف قرار دارد؟

✓

آیا سرویس‌ها واقعاً به vCenter، vMotion و HA نیاز دارند یا یک میزبان تنها کافی است؟

✓

هزینهٔ اشتراک بر پایهٔ هسته، با در نظر گرفتن کف ۱۶ هسته برای هر پردازنده، در بودجه جا می‌شود؟

✓

طرح بکاپ و ذخیره‌سازی مستقل، جدا از Snapshot، مشخص شده است؟


پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ ESXi

VMware چیست و نسبتش با ESXi چه می‌شود؟

VMware شرکت سازندهٔ ESXi، vCenter و پلتفرم vSphere است که از نوامبر ۲۰۲۳ بخشی از Broadcom شده و محصولاتش با برند VMware by Broadcom عرضه می‌شوند. ESXi محصول پایهٔ این خانواده است و vCenter روی همین پایه، مدیریت متمرکز و قابلیت‌های سازمانی را اضافه می‌کند.

آیا ESXi هنوز نسخهٔ رایگان دارد؟

بله، اما بسیار محدود. Broadcom در آوریل ۲۰۲۵ همراه با ESXi 8.0 Update 3e دانلود نسخهٔ رایگان را باز کرد. این نسخه حداکثر ۸ vCPU برای هر ماشین و ۲ پردازندهٔ فیزیکی در هر میزبان دارد، به vCenter وصل نمی‌شود، بکاپ VADP ندارد، پشتیبانی رسمی ندارد و برای استفادهٔ غیرعملیاتی است.

آیا ESXi روی لینوکس ساخته شده است؟

خیر. بر پایهٔ راهنمای امنیت vSphere، ESXi روی کرنل لینوکس یا توزیع عمومی لینوکس بنا نشده و کرنل اختصاصی VMkernel را دارد. خط فرمان آن شبیه لینوکس به نظر می‌رسد، اما نمی‌توانید نرم‌افزارهای معمول لینوکس را مثل یک توزیع عادی روی آن نصب کنید.

نسخهٔ ESXi روی چه مبنایی لایسنس می‌شود؟

اشتراک VCF و VVF روی هسته‌های فیزیکی پردازنده‌ها محاسبه می‌شود. طبق KB شمارهٔ 313548، برای هر پردازنده دست‌کم ۱۶ هسته لایسنس لازم است؛ پس سروری با دو پردازندهٔ ۸ هسته‌ای هم ۳۲ هسته حساب می‌شود، حتی اگر مجموع هسته‌هایش ۱۶ باشد. قیمت روز را از فروشندهٔ مجاز بگیرید.

برای ESXi 8 چه سخت‌افزاری لازم است؟

پردازندهٔ ۶۴ بیتی با دست‌کم دو هسته و پشتیبانی از NX/XD، فعال بودن VT-x یا AMD-V، حداقل ۸ گیگابایت حافظه که برای محیط عملیاتی ۱۲ گیگابایت به بالا توصیه می‌شود، دیسک بوت پایدار ۳۲ گیگابایت و بهتر ۱۲۸ گیگابایت، و یک کارت شبکهٔ گیگابیتی یا سریع‌تر. بوت از فلش USB و کارت SD هم در این نسخه منسوخ شده است.

ESXi بهتر است یا Proxmox VE؟

به نیاز شما بستگی دارد. ESXi اکوسیستم سازمانی بالغی دارد، اما نسخهٔ عملیاتی آن اشتراکی و بر پایهٔ هسته است. Proxmox VE متن‌باز است، روی Debian ساخته شده، ماشین مجازی KVM و کانتینر LXC را پشتیبانی می‌کند و برای تیم‌های آشنا با لینوکس و بودجهٔ محدود گزینهٔ جدی است.

آیا می‌توانم روی سرورهای نسل قدیمی ESXi نصب کنم؟

از نظر فنی در بسیاری از موارد بله، اما پشتیبانی نسخه‌های جدید محدود است. ماتریس سازندگان، نسل‌های قدیمی را تنها تا نسخه‌های قدیمی‌تر ESXi فهرست می‌کنند؛ برای نمونه، پشتیبانی عمومی vSphere 7.0 در ۲ اکتبر ۲۰۲۵ به پایان رسید و سری Xeon E5-2600 v4 در خانوادهٔ ۹ پشتیبانی نمی‌شود. برای سرویس عملیاتی بلندمدت، نسل‌های تازه‌تر مطمئن‌ترند.

آیا هر ماشین مجازی می‌تواند IP عمومی جداگانه داشته باشد؟

بله. IP اضافه را از ارائه‌دهنده تهیه کنید، کارت شبکهٔ ماشین را به پورت‌گروه شبکهٔ عمومی وصل کنید و آدرس، ماسک و دروازه را داخل سیستم‌عامل مهمان تنظیم کنید. اگر دیتاسنتر فیلتر MAC دارد، این موضوع را با پشتیبانی هماهنگ کنید.


جمع‌بندی؛ ESXi برای چه کسی انتخاب درست است؟

حالا تصویر کامل روشن است: ESXi هایپروایزر نوع اولی با کرنل اختصاصی VMkernel است که مستقیم روی سخت‌افزار نصب می‌شود و منابع سرور را میان ماشین‌های مجازی تقسیم می‌کند. این محصول پایهٔ پلتفرم vSphere است، vCenter مدیریت متمرکز را به آن اضافه می‌کند و دیتاستور با VMFS، سوئیچ مجازی و آداپتورهای VMkernel ستون‌های ذخیره‌سازی و شبکهٔ آن هستند.

همچنین دیدیم که پس از Broadcom، لایسنس دائمی جای خود را به اشتراک بر پایهٔ هسته داده، نسخهٔ رایگان فقط برای تست و آموزش مناسب است و نسخهٔ ۹ بخشی از پردازنده‌های قدیمی را کنار گذاشته است. برای بسیاری از سناریوها، Hyper-V و Proxmox VE جایگزین‌های قابل بررسی‌اند.

سه سنجهٔ تصمیم: سازگاری نسل سرور با نسخهٔ هدف، هزینهٔ واقعی اشتراک با قانون کف ۱۶ هسته، و نیاز یا بی‌نیازی واقعی به vCenter. اگر هر سه هم‌جهت باشند، ESXi انتخاب درستی است.

اگر پرسشی دربارهٔ نسخه‌ها یا لایسنس برایتان ماند، در بخش نظرات بنویسید تا بررسی کنیم.

منابع: Broadcom TechDocs، Securing ESXi Hosts در راهنمای امنیت vSphere 8.0؛ مستندات نیازهای سخت‌افزاری ESXi 8.0؛ KB شمارهٔ 399823 دربارهٔ نسخهٔ رایگان ESXi 8.0 Update 3e؛ اطلاعیهٔ تغییریافت فروش VMware by Broadcom (دسامبر ۲۰۲۳)؛ KB شمارهٔ 313548 دربارهٔ شمارش هسته برای VCF و VVF؛ KB شمارهٔ 318697 دربارهٔ پردازنده‌های پشتیبانی‌شده؛ یادداشت‌های انتشار VMware Cloud Foundation 9.0؛ و مستندات مایکروسافت دربارهٔ Hyper-V.

دیدگاهتان را بنویسید